Մեղադրանք

Ստեփան Հովակիմյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316 հոդվածի  1-ին  մասով, այն բանի համար, որ նա 2012թ. հուլիսի 26-ին  ժամը 15:30  սահմաններում Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ 1 նիստերի դահլիճում ընթացող դատաքննության ժամանակ սեղանին դրված բարձրախոսով փորձել է հարվածել իշխանության ներկայացուցիչ հանդիսացող` մեղադրող դատախազ Սամվել Հարությունյանին, ինչը կանխվել է ոստիկանների և դատական կարգադրիչների կողմից, այնուհետև մոտենալով Սամվել Հարությունյանին` ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ կապված, նրա կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով` ոտքով հարվածել է նրա կոնքին:

Դա այն չարաբաստիկ օրն էր, 2012թ. հուլիսի 26-ին, երբ Ստեփանը, կորցնելով ինքնատիրապետումը, ինքնավնասում կատարեց՝ ութ տեղից կտրելով ձեռքի երակները: Թերևս, նա կարծում էր, որ այդ ծայրահեղ քայլով կկարողանա ուշադրություն հրավիրել իր նկատմամբ տեղի ունեցող անարդարություններին: Խառնաշփոթի ժամանակ, երբ ոստիկաններն ու դատարանի կարգադրիչները ձեռնաշղթաներ էին հագցնում իրեն, իսկ ինքը փորձում էր թույլ չտալ դա անել, նրան է մոտեցել մեղադրաղ դատախազ Սամվել Հարությունյանը: Ու հենց այդ ժամանակ էլ հրմշտոցի մեջ Ստեփանի ոտքը կպել է Հարությունյանին, որն էլ այսօր մեղադրող դատախազ Ջոն Ֆարխոյանի կողմից մեկնաբանվում է որպես «բռնության կիրառում իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ»:

Կատարված ինքնավնասումը  բողոքի ակցիա էր ընդդեմ մեր դատարանների, դատաիրավական համակարգի կամայությունների: Երկու տարուց ավել ձգվող դատական այդ մղձավանջը, կալանավայրերի ձայրահեղ անմխիթար վիճակը ցանկացած մեկին կարող էր հասցնել հոգեկան խանգարման: Դատեցեք ինքներդ, որքան կարող է դիմանալ մարդը նման պայմաններում՝

  • եռեսուներեք քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով խցում, որը կահավորված է տաս կալանավորների համար (այսինքն՝ կա ընդամենը տաս մահճակալ), ապրում են միջինը քսան մարդ, ու բոլորն էլ ծխում են, չկա նորմալ օդափոխություն, չի ապահովվում, անգամ, օրական մեկ ժամ, օրենքով սահմանված, մաքուր օդում զբոսանքը,
  • խոշտանգումների վերաբերյալ Ստեփանի հայտարարություններն ու դիմումները, խոշտանգումների ու խոշտանգողների մանրամասն նկարագրություններով, ուղղված մեր պետական բոլոր ատյաններին ու իրավապահ մարմիններին մնում են անարձագանք ու անհետևանք,
  • անհետևանք են մնում Ստեփան Հովակիմյանին առընչվող բազմաթիվ միջազգային ու տեղական իրավապաշտպան  կազմակերպությունների հայտարարություններն ու կոչերը,
  • և այլն, և այլն…

Այսօր այս գործը քննվում է Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում, դատավոր՝ Արշակ Վարդանյան:

Ստեփան Հովակիմյանի պաշտպանն է Արամ Ճուղուրյանը:

Ամբողջը սա է:

Posted in 316-1, Քրեական գործ, Առավել հետաքրքիրները | Tagged , , , , , | Leave a comment

Կալանքի միջնորդություն

ՈՐՈՇՈՒՄ

կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու
միջնորդություն հարացելու մասին

25 հունվարի 2013թ.                                                                                            Քաղ. Երևան

ՀՀ գլխավոր դատախազության ավագ դատախազ Ջ.Ֆարխոյանս, քննարկելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների րնդհանուր իրավասության դատարանի վարույթում քննվող թիվ 13143612 քրեական գործի նյութերը,

ՊԱՐԶԵՑԻ

Թիվ 13143612 քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա Ստեփան Հովակիմյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քր. օր֊ի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա, 2012թ. հուլիսի 26-ին՝ ժամր 15.30-ի սահմաններում, Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների րնդհանուր իրավասության դատարանի թիվ 1 նիստերի դահլիճում րնթացող դատաքննության ժամանակ, մասնակցելով որպես ամբաստանյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 3-րդ մասի և 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի մեղադրանքով (թիվ 13106910), սեղանին դրված բարձրախոսով փորձել է հարվածել իշխանության ներկայացուցիչ հանդիսացող մեղադրող դատախազ Սամվել Հարությունյանին, ինչր կանխվել է ծառայություն իրականացնող ոստիկանների և դատական կարգադրիչների կողմից, այնուհետև, մոտենալով Սամվել Հարությունյանին՝ ծառայողական պարտականություններր կատարելու հետ կապված, նրա կյանքի ու առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով՝ ոտքով հարվածել է կոնքին։

Նկատի ունենալով, որ Ստեփան Հովակիմյանր թիվ 13106910 քրեական գործով դատապարտվել է ազատազրկման ու գտնվել նախնական կալանքի տակ, ապա սույն քրեական գործով նրա նկատմամբ խափանման միջոց չի կիրառվել։

Թիվ 13106910 քրեական գործով ամբաստանյալ Ստեփան Հովհակիմյանր Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Սարաշ վարչական շրջանների րնդհանուր իրավասության դատարանի 25.09.2012թ. դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քր. օր-ի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 3 տարի ժամկետով, պատժի կրման սկիզբր հաշվելով 2010թ. փետրվարի 06-ից։

Նկատի ունենալով, որ հանցագործություն կատարելու մեղադրանքով որպես ամբաստանյալ դատական քննությանը մասնակցելու րնթացքում Ստեփան Հովակիմյանն իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ բռնություն գործադրելով կատարել է նոր հանցավոր արարք, որի համար նախատեսվող ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը մեկ տարուց ավելի է և, հաշվի առնելով, որ նշանակված պատժի ժամկետր կրելուց հետո՝ 2013թ. փետրվարի 06-ին ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում նա կարող է թաքնվել, խոչընդոտել դատարանում գործի քննությանը, խուսափել նշանակված պատիժը կրելուց և խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանր, ուստի ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 53-54-րդ, 135-136-րդ և 285-րդ հոդվածներով,

ՈՐՈՇԵՑԻ՝

Միջնորդություն հարուցել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների րնդհանուր իրավասության դատարանին՝ ամբաստանյալ Ստեփան Բենիամինի Հովակիմյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանավորում՝ երկու ամիս ժամանակով։

ՀՀ գլխավոր դատախազության ավագ դատախազ՝                          Ջ. Ֆարխոյան

Posted in 316-1, Քրեական գործ, Կալանք | Tagged , , , , , | Leave a comment

Հոդված 316

Հոդված 316. Իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ բռնություն գործադրելը

1. Իշխանության ներկայացուցչի կամ նրա մերձավորի նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելը կամ դա գործադրելու սպառնալիքը՝ կապված նրա կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ, ինչպես նաեւ իշխանության ներկայացուցչին՝ օրենքով նրա վրա դրված պարտականությունները կատարելու ժամանակ խոչընդոտելը՝

պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով:

2. Իշխանության ներկայացուցչին՝ օրենքով նրա վրա դրված պարտականությունները կատարելու ժամանակ դիմադրելը կամ նրան ակնհայտ ապօրինի գործողություններ կատարելուն հարկադրելը, որը կատարվել է բռնությամբ կամ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով՝

պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մինչեւ երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:

3. Սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասում նշված անձանց նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնությունը՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով:

4. Սույն օրենսգրքում իշխանության ներկայացուցիչ է համարվում պետական եւ տեղական ինքնակառավարման մարմիններում ծառայող այն անձը, ով ծառայողական ենթակայության տակ չգտնվող անձանց նկատմամբ սահմանված կարգով օժտված է կարգադրիչ լիազորություններով:

Posted in 316-1, Քրեական գործ | Tagged , | 1 Comment

Կալանքի որոշում

ԵԿԴ/0240/01/12

ՈՐՈՇՈՒՄ

խափանման միջոց կալանավորում ընտրելու
վերաբերյալ միջնորդությունը քննության առնելու մասին

«25» հունվարի 2013թ.                                                                                  ք. Երևան

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Վարդանյանի, քարտուղարությամբ՝ Ժ.Ավետիսյանի, խորհրդակցական սենյակում քննարկելով մեղադրող Ջոն Ֆարխոյանի միջնորդությունը՝ ամբաստանյալ Ստեփան Բենիամինի Հովակիմյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խավւանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ,

Պարզեց

2013թ. հունվարի 25-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մսւրաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում կայացած հերթական դատական նիստի ընթացքում մեղադրող Ջ.Ֆարխոյսւնը գրավոր (երկու էջից բաղկացած) միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ ամբաստանյալ Ստեփան Բենիամինի Հովակիմյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խավւանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ՝ պատճառաբանելով, որ վերջինիս նկատմամբ սույն գործով մինչդատական վարույթի ընթացքում խափանման միջոց չի ընտրվել՝ հաշվի առնելով, որ վերջինս, մեկ այլ գործով կալանավորված լինելով, դատապարտվել էր ազատազրկման: Ըստ միջնրոդության՝ հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Հովակիմյանն այդ գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտվել է ազատազրկման երեք տարի ժամկետով, նրա պատժի կրման սկիզբն հաշվարկվել է 2010թ. փետրվարի 6-ից, խնդրեց սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրվող ամբաստանյալ Ս. Հովակիմյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել կալանավորում՝ երկու ամիս ժամկետով՝ պատճառաբանելով, որ վերջինս, 2013թ. փետրվարի 6-ից հայտնվելով ազատության մեջ, կարող է թաքնվել Դատարանից, խոչընդոտել Դատարանում գործի քննությանը, խուսափել նշանակված պատիժը կրելուն և խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը:

Տուժող Ս.Հարությունյանը սույն միջնորդության լուծումը թողեց Դատարանի հայեցողությանը:

Ամբաստանյալ Ս.Հովակիմյանը և վերջինիս պաշտպան Ա.Ճուղուրյանը, դատական նիստերի դահլիճում անմիջապես ստանալով միջնորդության օրինակը և դիմելով Դատարանին, խնդրեցին միջնորդության քննարկումը հետաձգել, տրամադրել մեկ օր ժամկետ, իսկ այդ միջնորդությունը մասամբ բավարարելուց և ծանոթացման համար 1 ժամ ժամանակ տրամադրելուց հետո՝ վերստին խնդրեցին միջնորդության քննարկումը հետաձգել՝ պատճառաբանելով, որ նրանց անհրաժեշտ է նաև առանձնասենյակ՝ կոնֆինդենցիալ (առանց ուղեկցող գումարտակի ծառայողների ներկայության) պայմաններում միջնորդության վերաբերյալ դիրքորոշումը ճշգրտելու և ներկայացնելու համար:

Քննարկելով վերոնշյալ միջնորդությունը, լսելով կողմերի կարծիքը, պաշտպանական կողմի պատճառաբանությունները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրողի միջնորդությունը հիմնավոր է, ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ.

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համաձայն՝ Դատարանը խափանման միջոց կարող է կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տափս ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով, կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք, թաքնվել վարույթն իրականացնող մարմնից և խուսափել քրեական պատասխանատվությունից:

Կալանավորումը մեղադրյալի (Դատարանում՝ ամբաստանյալի) նկատմամբ կարող է կիրառվել միայն այնպիսի հանցագործության համար, որի համար նախատեսվող ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը մեկ տարուց ավելի է, կամ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է կատարել սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված գործողությունները:

Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ:

Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում կիրառեփ է կալանավորման հիմքերի և պայմանների վերաբերյալ Գ.Միքայելյանի վերաբերյալ գործով (ԵԱԴԴ/0085/06/09, կայացվել է 2009թ. դեկտեմբերի 18-ին, կետ 32) ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ «Անձին կալանավորելու միջնորդությունը կարող է բավարարվել այն դեպքում, երբ միջնորդությունը ներկայացրած քրեական հետապնդման մարմնին հաջողվի դատարանի համար համոզիչ հիմնավորել.

  • ա. անձին մեղսագրվող հանցագործությունը նրա առնչությունը /տվյալ հանցագործության կատարման մեջ հիմնավոր կասկածը/ և
  • բ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի առկայությունը»:

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2007թ. օգոստոսի 30-ին կայացված Ա.ճուղուրյանի վերաբերյալ ՎԲ-132/07 որոշմամբ այն իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում նշված կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ: Նույն գործով Վճռաբեկ դատարանը փաստորեն սահմանվել է որ՝

  1. կալանավորման խափանման միջոցը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ առկա են դրա հիմքերն հաստատող փաստական տվյալներ,
  2. այդ փաստական տվյալների վրա հիմնված փաստարկումը, լինելով թեև անխուսափելիորեն ենթադրական, կանխատեսական բնույթի, այնուհանդերձ պետք է բավարարի «ողջամիտ ենթադրության (կասկածի) չափանիշը»:

Տվյալ դեպքում Դատարանը փաստում է, որ առկա են ենթադրյալ հանցավոր արարքի կատարմանն ամբաստանյալ Ստեփան Հովակիմյանի առնչվելու (հիմնավոր կասկածի) վերաբերյալ բավարար ապացույցները, մասնավորապես՝ վկաներ Արթուր Փիլոսյանի, Ռուզան Ավետյանի, Ռաֆայել Ստեվւանյանի և այլոց ցուցմունքները:

Սույն միջնորդությունը քննարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ թեև Ստեփան Հովակիմյանին մեղսագրվում է միջին ծանրության հանցագործության կատարում, որի համար պատասխանատվություն է նախատեսված ոչ միայն ազատազրկման (մինչև 5 տարի ժամկետով), այլև տուգանքի ձևով, սակայն, հաշվի առնելով նաև Ս.Հովակիմյանին մեղսագրվող արարքի բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը՝ գտնում է, որ մեծ է ռիսկայնությունն առ այն, որ վերջինս, հայտնվելով ազատության մեջ, կարող է սույն գործով թաքնվել Դատարանից, խուսափել հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:

Անդրադառնալով պաշտպանի հետ կոնֆինդենցիալ խորհրդակցելու իրավունքի ենթադրյալ խախտման վերաբերյալ ամբաստանյալ Ս.Հովակիմյանի և վերջինիս պաշտպան Ա.ճուղուրյանի պատճառաբանությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է, քանի որ քրեական գործի նյութերի համաձայն՝ ամբաստանյալ Ս.Հովակիմյանն նույնիսկ ընթացող դատական նիստի պայմաններում արդեն իսկ դրսևորել է ինքնավնասման վարքագիծ (նման հակումներ ունի), հետևաբար՝ պաշտպանի հետ խորհրդակցելու նպատակով Դատարանի հատկացրած դատական նիստերի դահլիճում՝ ուղեկցողների տեսողական դիտարկման պայմաններում առանձնատեսակցելու վերաբերյալ հնարավորությունից հրաժարվելու և առանձին սենյակում, առանց տեսողական դիտարկման ապահովման, պաշտպանի հետ տեսակցելու վերաբերյալ պահանջն հետապնդում է սույն միջնորդության քննարկումն ամեն կերպ, այդ թվում՝ մինչև 2013թ. փետրվարի 6-ը հետաձգելու նպատակ, կարող է հնարավոր նոր ինքնավնասման պատճառ հանդիսանալ:

Վերոգրյալի հիման վրա, քննարկելով կողմերի հիմնավորումներն ու պատճառաբանությունները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 102-րդ, 134-135-րդ, ինչպես նաև 313-րդ հոդվածներով, Դատարանը

Որոշեց՝

Մեղադրող Ջոն Ֆարխոյանի միջնորդությունը բավարարել, թիվ ԵԿԴ/0240/01/12 քրեական գործով ամբաստանյալ Ստեփան Բենիամինի Հովակիմյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել կալանավորում:

Որոշման օրինակն անհապաղ տրամադրել կողմերին՝ պարզաբանելով հրապարակվելու պահից տասնօրյա ժամկետում այն ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան բողոքարկելու իրավունքը:

ԴԱՏԱՎՈՐ                                                                             Ա.ՎԱՐԴԱՆՑԱՆ

Posted in 316-1, Քրեական գործ, Կալանք | Tagged , , , , , , | Leave a comment

Հայտարարություն իրավունքների խախտման վերաբերյալ

Հայտարարություն Ս.Հովակիմյանի և Վ.Քերոբյանի իրավունքների խախտման վերաբերյալ

26 հունիսի 2012թ.

Անցել է ավելի քան երկու տարի Ստեփան Հովակիմյանին և Վահրամ Քերոբյանին  2010 թ. փետրվարի 6-ին Մոսկվա կինոթատրոնում 2010թ. հունվարի 10-ին գողություն կազմակերպելու և իրականացնելու համար մեղադրանք առաջադրելուց հետո: Նրանք գրեթե 28 ամիս  կալանավորված են:

Ս.Հովակիմյանի և Վ.Քերոբյանի գործի նախաքննության ընթացքում թույլ են տրվել մարդու հիմնարար իրավունքների բազմաթիվ կոպիտ խախտումներ` խոշտանգումների, դաժան և անմարդկային վերաբերմունք կիրառելու, ինչպես նաև պաշտպան ունենալու իրավունքը սահմանափակելու հետևանքով Ս.Հովակիմյանից կորզվել է խոստովանական ցուցմունք, որը հետագայում դրվել է մեղադրանքի հիմքում: Դաժան վերաբերմունքի վերաբերյալ Ս.Հովակիմյանի բողոքների կապակցությամբ ՀՀ իրավասու մարմինները մինչ օրս արդյունավետ քննություն չեն կատարել: ՀՀ դատական բոլոր ատյաններն ուժի մեջ են թողել խոշտանգումների փաստի վերաբերյալ քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին Հատուկ քննչական ծառայության որոշումը:

Այս գործն արժանացել է բազմաթիվ իրավապաշտպան կազմակերպությունների ուշադրությանը: Դաժան վերաբերմունքի վերաբերյալ արդյունավետ քննություն կատարելու, գործի քննության ողջամիտ ժամկետները պահպանելու, անձնական ազատության իրավունքը հարգելու վերաբերյալ պահանջով ՀՀ իշխանություններին են դիմել Մարդու իրավունքների միջազգային ֆեդերացիան (FIDH) Հայաստանում իր անդամ կազմակերպության՝ Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտի հետ համատեղ[1]։

Ս.Հովակիմյանի և Վ.Քերոբյանի գործին անդրադարձ է կատարվել  նաև ԱՄՆ Պետական Քարտուղարության` Մարդու իրավունքների վերաբերյալ 2011թ. զեկույցում։ Մասնավորապես,  հիշատակվել են ոստիկանությունում շարունակական ֆիզիկական և հոգեբանական բռնության հետևանքով խոստովանություն կորզելու, կիրառված դաժան վերաբերմունքի մասին հայտարարությունների վերաբերյալ անկախ հետաքննություն չիրականացնելու, գործի հիմքում միայն ինքնախոստովանական ցուցմունքներ դնելու պրակտիկային վերջ տալու խնդիրները[2]:

Դատական քննությունը շարունակաբար ձգձգվում է՝ անցնելով ողջամիտ ժամկետները: Դատարանը հետաձգել է դաժան վերաբերմունքի հետևանքով ձեռք բերված ապացույցների անթույլատրելիության հաստատումը` հայտարարելով, որ այդ հարցին կանդրադառնա միայն դատական քննության վերջում` խորհրդակցական սենյակում գործը լուծող վերջնական ակտ կայացնելու ժամանակ:

Ըստ էության, խոստովանական ցուցմունքը հանդիսանում է մեղադրանքը հաստատող գլխավոր ապացույցը, և դրա անթույլատրելիությունը հաստատվելու դեպքում ինքնաբերաբար առաջանալու է անհիմն երկար տևողությամբ կալանքի տակ ապօրինի պահվող երկու երիտասարդների արդարացման անհրաժեշտությունը և որպես դրա հետևանք` պետության պատասխանատվությունը:

Մենք՝ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներս, պահանջում ենք ՀՀ իշխանություններից.

  • Կատարել խոշտանգումների հայտարարությունների անկախ, արդյունավետ և լիարժեք քննություն;
  • Անթույլատրելի ճանաչել բռնության և ճնշումների միջոցով ստացված ապացույցները;
  • Ապահովել մեղադրյալներիի ողջամիտ ժամկետում արդար դատաքննության իրավունքի իրականացումը;
  • Անհապաղ ազատ արձակել Ս. Հովակիմյանին և Վ. Քերոբյանին՝ կալանավորումը փոխարինելով գրավով:

«Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտ»
ՀԿ նախագահ`                                                                                   Արման Դանիելյան

«Ընդդեմ իրավական կամայականության»
ՀԿ նախագահ`                                                                                   Միքայել Արամյան

«Հելսինկյան Քաղաքացիական Ասամբլեայի»
Վանաձորի գրասենյակի նախագահ`                                           Արթուր Սաքունց

«Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտե»
իրավապաշտպան ՀԿ նախագահ                                                   Ավետիք Իշխանյան

«Իրավունքի և ազատության կենտրոն»
ՀԿ նախագահ`                                                                                   Վարդան Հարությունյան

«Համագործակցություն հանուն ժողովրդավարության»
ՀԿ նախագահ`                                                                                   Ստեփան Դանիելյան

«Մարդու Իրավունքների Պաշտպանության
Երևանյան կենտրոն» ՀԿ նախագահ`                                           Սուրեն Իսկանդարյան

«Լրագրողներ Հանուն Մարդու Իրավունքների»
ՀԿ նախագահ`                                                                                   Ժաննա Ալեքսանյան


Posted in Հետաքրքիրները, Նամակներ, Առավել հետաքրքիրները | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Ինչպես խայտառակել ռեսպուբլիկա | 168 ժամ

Արա ԳԱԼՈՅԱՆ | Մայիս 31, 2012

Stepan Hovakimyan And Low
Ենթադրում էի, որ այս թեմային կրկին անդրադառնալու առիթ չէր լինելու: Արդեն ուղիղ երկու տարի չորս ամիս է, երկու երիտասարդ՝ Ստեփան Հովակիմյանը եւ Վահրամ Քերոբյանը, ազատազրկված են: Նրանք մեղադրվում են 2010թ. հունվարին «Մոսկվա» կինոթատրոնում գողություն կատարելու մեջ: Մեր արդարադատության համակարգն այս ընթացքում երիտասարդներին ձերբակալել է ու մինչեւ հիմա չի կարողանում դատարանում ապացուցել նրանց հանցանքը: Կարծեմ` 60-ից ավելի դատական նիստեր են գումարվել: Դրանց հետեւելն ամենեւին էլ բարդ չէ: Որովհետեւ երիտասարդների դատավարության նյութերը տեղադրվում են համացանցում՝ stepanhovakimyan.wordpress.com կայքում: Ընդունեք, որ երիտասարդներն ընտրել են իրենց իրավունքները պաշտպանելու բավական արդյունավետ ու արդիական տարբերակ: Հարաբերական իմաստով արդյունավետ, իհարկե: Բայց այս գործն ի ցույց է դնում մեր դատական համակարգի պերճանքն ու թշվառությունը: Պետությունը երկու երիտասարդի շարունակում է պահել կալանքի տակ: Թե որքան գումար է նստում պետբյուջեի վրա նրանց ազատությունից զրկելը, ոչ ոք չի հաշվարկել: Բայց դատելով նրանից, որ մեր դատարանները չեն կարողանում ողջամիտ ժամկետներում քննել քրեական գործերը, այս դեպքը եզակի չէ: Դատարանները գերծանրաբեռնված են: Իրավական թեմաներով գրող բոլոր լրագրողները կհաստատեն, որ նույն գործի շրջանակներում դատական նիստեր գումարվում են ամիսը երկու անգամ: Լավագույն դեպքում: Եթե հանկարծ այդ նիստերին որեւէ պատճառով դատապաշտպան, վկա, մեղադրող կամ որեւէ այլ անձ չի մասնակցում, դատը 10-15 օրով հետաձգվում է: Ու այսպես` ամիսներ շարունակ: Այս քրեական գործը, տիպական լինելով հանդերձ, առանձնահատուկ է: Այն վաղուց է հասարակական հնչեղություն ստացել: Բազմաթիվ լրատվամիջոցներ են լուսաբանել թե՛ նախաքննության, թե՛ դատավարության ընթացքը: Բաց նամակներով հանրապետության նախագահին, արդարադատության նախարարին, գլխավոր դատախազին են դիմել երիտասարդների ծնողները, վաստակաշատ մտավորականներ՝ գիտնականներ, դերասաններ, գրողներ, նկարիչներ, երաժիշտներ, հոգեւորականներ, դիվանագետ (Տիգրան Մանսուրյան, Կարեն Ջանիբեկյան, Էդուարդ Թոփչյան, Տեր Կյուրեղ քահանա Տալյան, Հենրիկ Էդոյան, Հարություն Խաչատրյան,Հրաչյա Թամրազյան, Հակոբ Մովսես, Սամվել Սեւադա, Էլմա Պարսամյան, Մանվել Սարգսյան եւ այլք): Նամակներում նրանք նշում են, որ ակնկալում են, թե բարձրագույն պաշտոնատար անձանց «ուշադրության արդյունքում դատարանը համարժեք գնահատական կտա ամբաստանյալ Ստեփան Հովակիմյանի խոշտանգման եւ Ոստիկանության ապօրինի գործողությունների փաստերին եւ կներկայացնի արդար դատավճիռ»: Դատական գործին ծանոթանալուց իսկապես ակնհայտ է դառնում, որ նախաքննության միակ «ապացույց-փաստը» երիտասարդի ինքնախոստովանական ցուցմունքն է: Ցուցմունք, որից ամբաստանյալը հետագայում հրաժարվել է` փորձելով ապացուցել, որ այն կորզվել է խոշտանգումների արդյունքում: Երեւի այս փաստը մեր իրավապահների համար սովորական երեւույթ է: Որովհետեւ նրանք, արդեն երկու տարի է, անտեսում են ամբաստանյալի բողոքը: Մինչդեռ իզուր: 2012թ. Մարդու իրավունքների միջազգային ֆեդերացիան (Փարիզ) եւ Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտը հատուկ հայտարարությամբ պահանջեցին «արդար դատաքննություն եւ անկախ քննություն իրականացնել Ստեփան Հովակիմյանի եւ Վահրամ Քերոբյանի գործով»: Էլի լսող չեղավ: Բայց միջազգային կառույցների կոչերին չարձագանքելը, պարզ ասած, «ջայլամի քաղաքականություն» վարելը, ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ, հանրահայտ ֆիլմի հերոս Խաչիկյանի խոսքերով` «Խայտառակել ռեսպուբլիկան»: Այս դատավարությունն ու նախաքննությունը մի քանի օր առաջ հայտնվեց նաեւ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի տարեկան զեկույցում: Այս փաստաթղթի «Հարգել անձի անձեռնմխելիությունը, ներառյալ ազատ լինելը» բաժնում մի ամբողջ պարբերություն վերաբերում է ամբաստանյալ երիտասարդներին: Այստեղ բառացիորեն նշվում է. «Հովակիմյանը մի քանի անգամ անօրինական կերպով բերման է ենթարկվել Երեւանի Կենտրոն ոստիկանական բաժանմունք, որտեղ խոստովանություն կորզելու նպատակով ենթարկվել է ֆիզիկական ու հոգեբանական ոտնձգության: Այն բանից հետո, երբ ոստիկանները սպառնացել են նրա նկատմամբ թույլ տալ սեռական ոտնձգություններ եւ «բերել» ընկերուհուն, Հովակիմյանն ի վերջո ինքնախոստովանական ցուցմունք է տվել»: Պետդեպարտամենտի զեկույցում նշվում է նաեւ, որ կտտանքների մասին հայտարարությունը վստահության արժանի քննության չի ենթարկվել: Իսկապես կարելի է զարմանալ մեր իրավապահների վրա, եթե նրանք կարծում են, որ մեր օրերում հնարավոր է 28 ամիս մարդուն առանց դատարանի վճռի պահել անազատության մեջ: Պահել ու սեփական երկրի միջազգային վարկի ու հեղինակության համար պատասխանատվություն չկրել: Հատկապես, որ այս գործի չորս դրվագով երեք օր առաջ գործն իր վարույթ է վերցրել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը: Մեր իրավապահ ու արդարադատության համակարգի հետ գործ ունեցողների համար այս դատարանը մնում է ճշմարտության վերականգնման վերջին հույսը: Եվ, որքան էլ տարօրինակ է, մեր իշխանությունների համար Հայաստանի Հանրապետության պարտությունները բնավորության պես բան են դարձել: Ու տպավորություն է ստեղծվում, որ նրանց ամենեւին էլ չի հետաքրքրում մեր երկրի միջազգային վարկը:
Տես հեդվածը 168 ժամ օրաթերթում` http://archive.168.am/am/articles/32462
Posted in 168 ժամ օրաթերթ, Հետաքրքիրները, Հոդվածներ | Tagged , , , , , , , , | Leave a comment

Country Reports on Human Rights Practices for 2011 – Armenia

Armenia

EXECUTIVE SUMMARY

Armenia’s constitution provides for a republic with an elected head of state and a unicameral legislature, the National Assembly. In 2008 Serzh Sargsian became president after a significantly flawed election. The ruling coalition, led by Sargsian’s Republican Party of Armenia, continued to dominate the political system. Security forces reported to civilian authorities.

The most significant human rights problems were limitations on citizens’ right to change their government, freedom of speech and press, and the independence of the judiciary. The government released the remaining six opposition members detained in connection with the 2008 clashes between security forces and protesters disputing the outcome of the 2008 presidential election. Since April 28 the government began permitting demonstrations and opposition rallies in previously restricted areas of the capital city, and all were held without incident, although demonstrators from outside of Yerevan at times were impeded in their attempts to travel to rallies. The media, in particular television, continued to lack diversity of political opinion and objective reporting. The government decriminalized libel and defamation but established high new civil fines that encouraged journalists and media outlets to practice self-censorship. The process used to switch from analog to digital television reduced media pluralism. Courts remained subject to political pressure from the executive branch, and judges operated in a judicial culture that expected courts to find the accused guilty in almost every case.

During the year suspicious deaths occurred in the military under noncombat conditions, while hazing and other mistreatment of conscripts by officers and fellow soldiers, and a lack of accountability for such actions, continued. Allegations of torture continued. Many prisons were overcrowded, unsanitary, and lacking in medical services for inmates. Police reportedly beat citizens during arrest and interrogation. Authorities continued to arrest and detain criminal suspects without reasonable suspicion and to detain individuals arbitrarily due to their opposition political affiliations or political activities. Authorities and laws restricted religious freedom for certain groups. Corruption remained a problem, with authorities taking limited measures to curb it. Domestic violence remained a problem but largely went unreported to authorities. Human trafficking was a problem, but authorities made efforts to combat it. Persons with disabilities experienced discrimination in almost all areas of life. Lesbian, gay, bisexual, and transgender (LGBT) persons were subjected to societal abuse and discrimination by military and prison authorities. There were reports of forced labor. Workers’ rights were limited and existing labor laws weakly enforced.

Although the government took some steps to punish officials in the security forces and elsewhere who committed abuses, some members of the security forces continued to commit human rights abuses with impunity while under the direction of civilian leadership. A government-issued report on the deaths of eight civilians and two police officers killed in the 2008 postelection violence did not identify the individuals responsible for the deaths and largely justified the police response.

Section 1. Respect for the Integrity of the Person, Including Freedom from:

a. Arbitrary or Unlawful Deprivation of Life

There were no reports that the government or its agents committed arbitrary or unlawful killings, but noncombat deaths in the army continued to be a problem. The government reported that during the year 15 military servicemen died under noncombat conditions, a decrease from 2010.

On June 29, soldier Tigran Hambardzumyan’s mutilated body was discovered in a forest near a military unit based in Kapan. Military officials claimed Hambardzumyan had left the base the day before and committed suicide.

Authorities initiated an investigation into the death on suspicion of inducing suicide, but by the end of the year there were no defendants or suspects in the case. According to the parents, the place and circumstances under which their son’s body was discovered did not match the official version, and no fingerprints were discovered on the razor blade Hambardzumyan allegedly used to commit suicide. According to official information the razor blade was found more than 50 feet away from the body. The parents claimed their son was killed by somebody from the officer corps, but their attempts to open a murder investigation were unsuccessful. At the end of the year, the investigation continued.

On June 15, the Court of Appeals affirmed the 2010 conviction of police officers Ashot Harutyunyan and Moris Hayrapetyan for inducing the April 2010 suicide of Vahan Khalafyan while he was in police custody. The court also affirmed the acquittal of officers Garik Davtyan and Gagik Ghazaryan, who had been charged with abuse of power in the case. The court applied the May 26 amnesty resolution, reducing the remaining part of Harutyunyan’s eight-year sentence by one-third and cancelling Moris Hayrepetyan’s suspended sentence.

On August 22, five defendants–Captain Hakob Manukyan, Senior Lieutenant Vahagn Hayrapetyan, and Privates Adibek Hovhannisyan, Haroutik Kirakosyan, and Mkhitar Mkhitaryan–went on trial for inducing the suicide of Lieutenant Artak Nazaryan in 2010. The Helsinki Association’s review of the investigation alleged nearly 100 procedural and material violations, including destruction of the fingerprints on the weapon and of the cartridge case of the weapon. Nazaryan’s family claimed that Nazaryan did not commit suicide and unsuccessfully appealed to initiate a new criminal case for murder. The defendants also denounced the conduct of the investigation and claimed to be innocent. In an interview with Radio Liberty on December 5, Manukyan’s defense attorney claimed that the five defendants were scapegoats. The trial continued at the end of the year.

Human rights observers asserted that in a majority of reported incidents of hazing and deaths in the military, authorities presented a sanitized version of events and focused their follow-up investigations on reinforcing the initial versions. Observers claimed that the armed forces in most cases declined to punish those responsible.

In April President Sargsian called for a more energetic approach to the investigation of the deaths of eight civilians and two police officers killed in 2008 as a result of clashes between security forces and protesters disputing the results of the 2008 presidential election. The Special Investigative Service issued a report on December 23 on the status of the ongoing investigation. The report did not identify individuals responsible for the deaths and largely concluded that the police response was justified. Opposition and human rights figures strongly criticized the report.

Ethnic Armenian separatists, with Armenia’s support, continued to control most of the Nagorno-Karabakh region of Azerbaijan and seven surrounding Azerbaijani territories. According to government sources, land mines that were placed along the border with Azerbaijan and along the line of contact in the Nagorno-Karabakh conflict killed one and injured three military personnel.

b. Disappearance

There were no reports of politically motivated disappearances.

c. Torture and Other Cruel, Inhuman, or Degrading Treatment or Punishment

While the law prohibits such practices, members of the security forces continued to employ them regularly. Witnesses reported that police beat citizens during arrest and interrogation. Human rights nongovernmental organizations (NGOs) made similar allegations, but noted that most cases of police mistreatment were unreported due to fear of retaliation. According to human rights groups, many individuals transferred to prisons from police facilities alleged that police tortured, abused, or intimidated them while they were in police custody mainly to extort confessions. Most abuses reportedly took place in police stations, which were not subject to public monitoring, rather than prisons and police detention facilities, which were.

For example, on May 17, the Civil Society Institute called for fairness in the trial of Stepan Hovakimyan and Vahram Kerobyan, who claimed that they confessed to theft in a downtown Yerevan cinema only after police subjected them to repeated physical and psychological abuse. The Civil Society Institute asked for an independent investigation of the defendants’ torture allegations and an end to the practice of basing cases on self-incriminatory confessions. According to his lawyer, Hovakimyan was illegally summoned to the police department of Yerevan’s Kentron district several times and subjected to physical and psychological abuse in order to elicit a confession. Hovakimyan finally confessed after the police officers threatened to abuse him sexually and to “bring in” his girlfriend. According to the lawyer, the alleged victim of the larceny reported the crime only after Hovakimyan had confessed, and police were thus carrying out an investigation before a crime was reported. Observers reported that no credible investigation was conducted into the allegations of torture and the court disregarded Hovakimyan’s statements that the confession was obtained under duress. The trial continued at year’s end.

On June 21, the Public Monitoring Group of Police Detention Facilities (PMG) released its annual report covering 2010. The report noted that 175 of the 888 persons transferred from police stations to police detention facilities in the capital of Yerevan showed bruises and bodily injuries. The causes of the injuries were not identified, and no one was held responsible for them. The report described inadequate conditions for women and juveniles at police detention facilities. According to the PMG, the absence of female police officers in the police detention facilities resulted in violations of a number of rights of female arrestees, as well as some cases of degrading treatment.

In February the Office of the Human Rights Defender (the ombudsman’s office) released its 2010 annual report. It stated that citizen complaints about illegal actions by police, including allegations of torture, continued to grow in comparison with previous years. The complaints mostly concerned citizens who claimed they had been summoned to police stations, detained there illegally, and subjected to inhuman treatment, including torture and beating. Complainants also alleged that police officers sought to extort confessions through violence, threats, and unlawful pretrial detention. According to the report, police routinely provided uninformative, formulaic responses to the ombudsman’s inquiries about allegations of abuse. The report added that such an atmosphere of impunity contributed to the increase in such abuse.

Within the armed forces, substandard living conditions, corruption, and the impunity and lack of accountability of commanders continued to contribute to mistreatment and noncombat injuries. Although no reliable statistics on the prevalence of military hazing were available, soldiers reported to human rights organizations that abuses continued. Soldiers’ families claimed that corrupt officials controlled military units, while human rights monitors and the ombudsman reported that the government conscripted soldiers with serious disqualifying health conditions. According to official information, during the year courts convicted 248 military personnel of hazing and related violations and 27 additional trials were underway at year’s end.

The ombudsman’s 2010 annual report stated that the content of the complaints about military conscription were unchanged from those received in 2009. In general the applicants complained that medical examination commissions made incorrect assessments about recruits’ fitness for military service, and immediate supervisors, commanders, and others used violence toward conscripts at the military units, and that military units failed to provide proper medical care to sick conscripts. On December 30, conscript Hayk Khachatryan died of complications from chicken pox. The family blamed the doctors of the military hospital for negligence and the commander of his unit, who disregarded Khachatryan’s complaints and forced him to run more than six miles.

Prison and Detention Center Conditions

According to official data, the number of deaths in prisons during the year was 32, compared with 37 in 2010, with most deaths in both years listed as the result of illness and some from suicides. Human rights organizations attributed the deaths to overcrowding, the poor condition of the buildings, and negligence in providing healthcare to inmates. Human rights monitors and the ombudsman reported overcrowding, poor sanitary conditions, and inadequate medical care and meals at penitentiaries. Prisons were connected to local potable water supply networks but experienced occasional disruptions in service.

Although the number of inmates in prisons was reduced as a result of an amnesty adopted by the National Assembly on May 26, overcrowding remained a significant problem. There were no reports of steps to use alternative sentencing for nonviolent offenders or to improve recordkeeping. Prisons did not have ombudsmen.

Human rights activists and attorneys continued to voice concerns over the performance of the Commissions on Early Release and Release on Parole. The Chamber of Advocates, the country’s bar association, protested the absence of strict criteria guiding the commissions’ decision making and withdrew their representatives from the commissions in January. The absence of an appeal mechanism and the overrepresentation of law enforcement representatives on the commissions remained obstacles to due process.

The Civil Society Monitoring Board (CSMB) consisting of NGO representatives continued reporting to the Ministry of Justice on the deteriorating health of convicts whom they claimed remained in prison despite being qualified for early release. The interagency medical commission in charge of considering the early release of prisoners on health grounds was generally very slow to act.

During the year, according to authorities, the average number of persons in penitentiaries was 4,812. This included an average of 393 pretrial detainees and 432 detainees whose cases were in progress or who were awaiting verdicts. Pretrial detainees were confined separately from convicts. The total capacity of all penitentiary institutions was 4,395 persons.

The average numbers of women and juveniles held in the Abovian penitentiary for women and juveniles during the year were 198 and 34, respectively. One of the 34 juvenile prisoners was female. There were no facilities for female juvenile convicts, mainly because juvenile girls were rarely convicted. When convicted they were held with adult women. Inmates were housed in large dormitories–with women housed separately from juvenile boys; according to domestic observers, this arrangement generated conditions that were worse than those observed at penitentiaries where inmates were confined in separate cells.

Overcrowding in police detention cells and the use of these cells as holding centers for pretrial detainees were described as significant problems in the PMG’s 2010 report. By law pretrial detainees may not be held in police detention cells for more than three days, since cells are not equipped to offer detainees suitable conditions for longer-term incarceration. Outside of Yerevan pretrial detainees outnumbered arrestees in such cells by more than three to one–3,500 of the former compared with 951 of the latter. In 2010, according to the report, there was a significant decline in the number of pretrial detainees held longer than three days. While the report covered police detention facilities, the PMG was not permitted to monitor police stations.

Human rights organizations and the ombudsman continued to raise concerns that convicts and detainees did not always have reasonable access to visitors and that even their minimal visitation entitlement was not always met because of overcrowded conditions and lack of suitable space. For example, the ombudsman’s annual report stated that convicts in Yerevan’s Kentron penitentiary met their relatives only for short visits due to the lack of suitable space for long-term (conjugal) visits and that even during the short-term visits an officer was present during the meetings.

According to the Helsinki Association and the Helsinki Citizens’ Assembly-Vanadzor, authorities did not investigate credible allegations of inhumane conditions. Authorities did not always permit prisoners and detainees to submit uncensored appeals to authorities concerning credible allegations of inhumane conditions. By law censorship of the communications of pretrial detainees requires a court order. In practice, according to human rights organizations, there were numerous cases when prison administrators censored the letters of detainees without judicial oversight.

The Oversight Department of the Ministry of Justice was in charge of monitoring the implementation of the legal standards for penitentiaries, but domestic human rights NGOs asserted that these standards were not vigorously enforced because the Oversight Department did not have sufficient staff and resources to carry out this function effectively.

According to the Ministry of Justice during the year, there were no reports or complaints received on violence toward inmates.

Although the government generally permitted domestic and international human rights groups to monitor prison conditions, in March the Ministry of Justice prohibited the Helsinki Association’s continued independent monitoring of penitentiaries after the NGO released a critical report on prison conditions. To justify its decision, the Ministry of Justice said the Helsinki Association’s report caused “objective discontent among a number of convicted and detained persons, the prison administration and various layers of society.” The International Committee of the Red Cross was permitted to visit both prisons and pretrial detention centers and did so in accordance with its usual practice. Authorities generally permitted CSMB personnel to visit prisons without advance notice.

d. Arbitrary Arrest or Detention

The law prohibits arbitrary arrest and detention. Although the law requires adequate judicial review, judges were often reluctant to challenge prosecutors’ requests to detain individuals or police conduct during arrests. Statutory law does not require that a person who is apprehended under authority of an arrest warrant be promptly brought before a judge for review of his detention. On the other hand, case law from the Cassation Court (the country’s highest court for cases that are not related to constitutional issues) does require prompt judicial review. In practice authorities on occasion arrested and detained criminal suspects without reasonable suspicion. Authorities continued, albeit on a much reduced scale compared with previous years, to detain individuals who held political affiliations or engaged in activities perceived to be in opposition to the government.

Role of the Police and Security Apparatus

The national police are responsible for internal security, while the National Security Service is responsible for national security, intelligence activities, and border control. The president appoints the heads of both organizations. The police and the National Security Service continued to lack sufficient training, resources, and established procedures to prevent incidents of abuse. In contrast with previous years, however, law enforcement bodies began to conduct more credible investigations of allegations of abuses committed by their personnel, including abuses allegedly committed by high-ranking officials.

There was no dedicated independent mechanism for investigating police abuse, a deficiency noted by the Council of Europe. Citizens may sue police in court.

According to official information, during the year police conducted 35 internal investigations related to complaints and reports of official misconduct and brutality. Of these, police found 17 to be unsubstantiated, four inquires were suspended, and in the remaining cases police officers involved underwent disciplinary actions and received administrative fines and warnings, including one demotion in rank.

Although suspects have the legal right to file complaints before trial concerning abuses allegedly committed by law enforcement personnel during criminal investigations, they must obtain permission from police or the Prosecutor’s Office to undergo the forensic medical examination necessary to substantiate an accusation of physical abuse. Human rights organizations continued to report that authorities rarely granted such permission or delayed it until a later date when physical signs of abuse were no longer visible. In addition, NGOs reported that judges routinely ignored defendants’ claims that their testimony was coerced through physical abuse.

Police corruption continued to be a problem, and authorities took some measures to combat it, including the prosecution of some high-ranking officials (see section 4).

Arrest Procedures and Treatment While in Detention

By law an investigative body must either formally arrest or release an individual within three hours of taking him or her into custody. Within 72 hours the investigative body must release the arrested person or bring charges and obtain a detention warrant from a judge. Judges rarely denied police requests for detention warrants. At times police summoned individuals and held them longer than three hours without a formal arrest on the pretext that they were material witnesses rather than suspects. Domestic observers contended police avoided labeling summoned persons as suspects to avoid the legal requirement to grant them the rights of suspects.

The law requires police to inform detainees of their rights to remain silent, to make a telephone call, and to representation by an attorney from the moment of arrest. Detainees must be provided with public defenders if they are indigent. In practice police often questioned and pressured detainees to confess to crimes prior to indictment and in the absence of legal counsel. The practice of detaining individuals as “material witnesses” before designating them as suspects subjected individuals to questioning without the benefit of a defense attorney. The UN Human Rights Council (UNHRC) Working Group criticized this practice. In addition, police sometimes restricted detainees’ access to family members and attorneys.

According to the PMG’s 2010 report, monitors reported numerous instances of persons being formally arrested only after being held from one to three days in police stations. Others were formally arrested within the required three-hour limit but were subsequently held in police stations for one to three days. The report indicated that the registries of police detention facilities noted only 238 occasions when the right to meet with an attorney had been exercised by the 5,339 persons held in such facilities during 2010, including multiple instances when the same person met with his attorney on several occasions. The law provides for a bail system, but in practice courts generally denied requests for bail and ordered that defendants remain in pretrial detention.

In some cases defendants were released on their own recognizance pending trial, with the requirement that they surrender their passports and sign statements promising not to leave the country or, in some cases, the city limits.

Arbitrary Arrest: The UNHRC Working Group on Arbitrary Detention noted in a report issued in February that police, National Security Service personnel, and border guards often detained or arrested individuals without an arrest warrant. Arrests were often not a consequence of a police investigation; rather, people were detained in order to be investigated. This was consistent with the common police practice of arresting persons at the beginning of an investigation in order to obtain a confession, making further investigation unnecessary.

On July 13, police officers took 14-year-old Yura Simonyan to the Shengavit police station in Yerevan. According to media and human rights organizations, Simonyan was a witness to an incident involving gunfire. On July 14, Simonyan’s attorney made several unsuccessful attempts to reach her client, but police investigator Kamo Sharoyan repeatedly denied the attorney access. Police released Simonyan without charge on the evening of July 14. Simonyan said police officers beat him and forced him to admit he had seen the gun being fired.

Pretrial Detention: According to official information, during the year approximately 8 percent of the prison population consisted of pretrial detainees, and an additional 9 percent were detainees whose trials were in progress.

Although the law requires that decisions about detention be reasonable and that detention be used as a measure of last resort, attorneys and court observers complained that in practice detention was often approved routinely by courts with little consideration given to whether less restrictive alternatives might suffice to assure the orderly administration of justice. The overuse of detention applied also to juvenile offenders. There is no separate system of justice for dealing with juvenile offenders.

Lengthy pretrial or preventive detention remained a chronic problem. Although the law requires a well-reasoned justification for extending pretrial custody, judges routinely prolonged custody on unclear grounds. On the other hand, authorities generally respected the provision prohibiting pretrial detention beyond 12 months. The law does not establish any time limits on the detention of defendants once their cases are sent to court. According to the UNHRC’s February report, prosecutors regularly requested and received trial postponements from judges, on the grounds that they require more time to prepare for trial. Postponements were used as an excuse to prolong investigations. On the other hand, prosecutors claimed that the responsibility for the postponement of trials belonged to the defense lawyers, because they usually argued the need for more time to prepare their defense.

Amnesty: In May the National Assembly, at the initiative of the president, declared a general amnesty. The last of the individuals detained in connection with the 2008 presidential election and postelection unrest were released (see section 1.e.). As a result of the amnesty, 602 convicts were released and over 800 prosecutions were terminated.

e. Denial of Fair Public Trial

The law provides for an independent judiciary; in practice courts remained subject to political pressure from the executive branch as well as the self-imposed expectation that judges would find the accused guilty in almost every case. Although judicial corruption continued to exist, courtroom observers believed it occurred less frequently than in the past, in part because an increasing number of mid- to low-level government personnel charged with corruption made judges conscious that they might be at greater risk of disciplinary action than in the past. At the same time, the UNHRC reported that the government’s fight against corruption also had negative implications for the independence of judges, who appeared to be ordering harsher penalties from fear of being seen as complicit in corruption.

One of the main impediments to a fair trial was the lack of an independent judiciary. Judges themselves lacked efficient legal remedies if the executive or legislative branch decided to punish them. In one case during the year, the president removed Judge Samvel Mnatsakanyan from the bench for granting a defendant’s motion to be released on bail. The Council of Justice recommended Mnatsakanyan’s dismissal because he allegedly failed to justify the defendant’s release; the dismissal was ordered even though the prosecutor had not objected to bail and the defendant was ultimately acquitted.

In a second case during the year, the Cassation Court reportedly forced Judge Surik Ghazaryan to resign, and the government denied him his full pension, allegedly in retaliation for not consulting with the Cassation Court prior to his 2010 ruling in a high-profile case. The ruling (reversed at higher levels) followed the 2005 decision of the London Court of International Arbitration in favor of Moravel Investments LC and ordering OAO Yukos Oil Company to pay Moravel Investment more than $655 million. Moravel filed suit in Armenia seeking the implementation of the arbitration decision and recovery of the assets of OAO Yukos Oil Company. Ghazaryan’s appeals to reinstate his pension were pending at year’s end.

The vulnerability of judges to dismissal for their decisions, combined with the absence of any effective remedy for such treatment, had a strong chilling effect on the judiciary. The Council of Justice may charge a judge with a miscarriage of justice even for a ruling that was never appealed to a higher court or in which the appellate courts found no errors. The decisions of the Council of Justice are not subject to further review. There were reports that the Cassation Court was directly involved in dictating the outcome of almost every case to lower court judges.

Authorities generally complied with court orders.

Trials usually met many of the procedural standards for fairness. They were often unfair in substance, however, because many judges felt compelled to work with prosecutors to achieve convictions. Judges were reluctant to challenge police experts or hold the prosecution accountable for meeting an appropriately high standard of guilt, thereby hampering the defendant’s ability to mount a credible defense.

Trial Procedures

The law provides for the presumption of innocence, but in practice this right was violated. The law requires that most trials be public but permits exceptions, including in the interest of “morals,” national security, and for the “protection of the private lives of the participants.” Juries are not used, a single judge issues verdicts in trial courts (except for crimes punishable by life imprisonment), and panels of judges preside in the higher courts. Defendants have the right to counsel of their own choosing, and the government is required to provide them with defense counsel–a public defender–upon request. Outside of Yerevan this obligation was frequently not honored due to a shortage of defense lawyers.

By law defendants may confront witnesses, present evidence, and examine the government’s case in advance of a trial, but in practice defendants and their attorneys had very little ability to challenge government witnesses. This was particularly prejudicial to defendants in challenging the evidence of police officers, who are prohibited by law from testifying in their official capacities unless they are a witness or a victim in a case. Thus, official police reports detailing the evidence found at a crime scene or the confession of a defendant were routinely received as evidence without any in-court testimony from police. Defense lawyers had almost no ability to challenge the findings of these official reports, which courts generally considered to be unimpeachable. Judges controlled the “witness list,” which designated the witnesses deemed to have evidence relevant to a criminal case, and defense attorneys complained that at times they were not allowed to call or obtain the attendance at trial of witnesses whom they believed to have evidence helpful to their client’s defense. Defendants, prosecutors, and the injured party have the right of appeal and often exercised it.

In its 2011 annual report, the Helsinki Association alleged that judges at times questioned the accused in a manner that appeared to assume their guilt and dismissed defense attorneys’ motions without justification, limiting themselves to evidence and motions submitted by prosecutors. According to the Helsinki Association, judges at times prohibited independent observers from attending trials and rarely gave credence to defendants’ allegations of torture.

As in the past, the vast majority of criminal cases sent to trial resulted in convictions. Although many weak cases resulted in convictions, the practice by police investigators of declining to forward weak cases to the courts may also have played a role in the high conviction rate. The acquittal rate during the year was 1.9 percent, compared with 0.9 percent in 2010.

Political Prisoners and Detainees

During the year authorities released the last six individuals incarcerated in connection with the 2008 presidential election and postelection unrest. Some were granted early release; others were released in the May amnesty.

On November 11, the first instance court of Malatia Sebastia sentenced Andranik Makvetsyan, a Jehovah’s Witness, to six months in prison. Makvetsyan was immediately incarcerated. Initially Makvetsyan was investigated and tried on charges of battery, threats, and arrogation over an altercation with a priest of the Armenian Apostolic Church, Artak Artenyan, on a public walkway near the church. Makvetsyan was acquitted of these charges but convicted of preventing Artenyan’s “right to preach” near a church and his “right to prevent” Makvetsyan from proselytizing. In an amicus curiae brief to the court of appeal, the Civil Society Institute argued that the trial court found Makvetsyan guilty of violating a right that does not exist in Armenia. The institute’s brief also contended that the conviction unjustly interfered with Makvetsyan’s right to express his personal beliefs and violated religious freedom. At year’s end Makvetsyan remained incarcerated pending the outcome of his appeal.

Regional Human Rights Court Decisions

Citizens who exhausted domestic legal remedies could appeal to the European Court of Human Rights (ECHR) against alleged violations by the state of the European Convention on Human Rights. Dozens of appeals were pending before the court at year’s end. During the year the ECHR issued judgments in three new cases involving the country and found violations of the convention by the state in two of the cases.

During the year the ECHR ruled in Bayatyan v. Armenia that the imprisonment of a plaintiff on account of his objection to military service was a violation of the European Convention on Human Rights. At year’s end 58 people remained in prison for refusing to serve in the military or in the alternative service administered by the Ministry of Defense, citing reasons of conscience. The government paid the monetary judgment awarded by the ECHR to the plaintiff. According to the Ministry of Justice, the ECHR ruling was not applicable to those imprisoned for refusing alternative service, since there were no provisions for alternative service when Bayatyan was imprisoned.

The government generally complied with ECHR decisions.

Civil Judicial Procedures and Remedies

Although citizens had access to courts to bring lawsuits seeking damages for, or cessation of, human rights violations, the courts were widely perceived as corrupt, and potential litigants in civil cases often evaluated the advisability of bringing suit by comparing their and their opponent’s respective resources with which to influence the judge. Citizens also had access to the Office of the Ombudsman, as well as the possibility of challenging the constitutionality of legislation in the Constitutional Court. The Constitutional Court exercised its power to determine the constitutionality of statutes in more than 40 cases during the year, but its decisions were unevenly enforced because lower courts report to the Cassation Court rather than the Constitutional Court.

f. Arbitrary Interference with Privacy, Family, Home, or Correspondence

Although the constitution prohibits unauthorized searches and provides for the right to privacy and confidentiality of communications, there were unconfirmed reports that the government at times violated these rights in practice and that law enforcement bodies tapped the telephone communications and e-mail correspondence of certain individuals whom the government wanted to keep under scrutiny, including human rights activists and the political opposition.

Law enforcement bodies may not wiretap a telephone, intercept correspondence, or conduct searches without obtaining permission by the judge. Law enforcement bodies generally adhered to the legal procedures, but attorneys claimed that judges, who should only authorize such actions after being presented with compelling evidence of criminal activity, granted permission arbitrarily, rendering the procedure largely a formality.

Section 2. Respect for Civil Liberties, Including:Share

Status of Freedom of Speech and Press

The constitution provides for freedom of speech and press. In practice the government did not always uphold these rights. Instances of violence against journalists decreased, but free speech was limited by a surge of libel and defamation lawsuits in which members of the politically connected business elite were awarded large monetary damages against opposition newspapers and journalists. News outlets engaged in self-censorship from fear of punitive monetary judgments against them if they published information about the politically connected elite. The media, especially television broadcasters, continued to lack diversity of political opinion and objective reporting. The switchover process from analog to digital television broadcasts further restricted the number and diversity of channels on the air. The government did not release the audit of the country’s television and radio frequencies that provided the technical basis for limiting the number of digital broadcasting licenses.

Freedom of Press: Most newspapers, with the exception of government-sponsored Hayastani Hanrapetutyun and its Russian-language version, Respublika Armenii, were privately owned. The print media published a wide range of viewpoints, although most publications tended to reflect the political leanings of their proprietors and financial backers. The political factions and business interests that sponsored these publications showed little interest in developing fair and balanced nationwide coverage. Only a handful of newspapers operated as efficient and self-sustaining enterprises.

Online Web sites were the country’s most independent information sources. Social media, such as Facebook and YouTube, exerted a small but growing influence on social discourse.

Newspaper circulation remained limited, as did the audience for the country’s 21 radio stations, three of which were public and two broadcast from abroad. All but three of the 82 television stations in operation during the year were privately owned; most were small broadcasters based in outlying regions. Four stations broadcast from abroad. Most stations were owned by politicians in the ruling party or politically connected businessmen and presented one-sided views of events. Regional television channels provided some alternative viewpoints, often via externally produced content.

Violence and Harassment: Media outlets, particularly broadcasters, feared reprisals for reporting that was critical of the government. These reprisals could include lawsuits, the threat of losing a broadcast license, a selective tax investigation, or loss of revenue when advertisers learned an outlet was in disfavor with the government. This fear of retribution led to a high degree of media self-censorship.

Censorship and Content Restrictions: Gyumri-based GALA TV continued its legal disputes over broadcast rights. The station’s initial difficulties began in late 2007 when GALA refused to restrict its content and continued to provide air to the opposition in advance of the 2008 presidential elections. On February 17, in response to a suit filed by the city of Gyumri against GALA over the station’s use of a disputed television tower that the city hall claimed to be its property, the trial court ordered GALA to remove its transmitter-antenna and cable from the tower. Both the court of appeals and the Cassation Court upheld the decision. Following the ruling, GALA asked the Ministry of Transport and Communication to permit the transfer of its antenna and equipment to the central television tower in Gyumri. In contrast with similar requests in the past, the ministry offered to do so under acceptable terms, and on October 25, GALA moved its equipment and started transmission from the central tower with minimal disruptions to its programming. Gala continued to experience problems securing advertisers, who GALA alleged were under government pressure not to patronize the station.

On October 3, the Administrative Court rejected an appeal by the independent A1Plus television news outlet of the denial by the National Commission on Television and Radio of its application for a broadcast license. This was the 13th unsuccessful bid for a frequency by A1Plus since it was forced off the air in 2002. According to A1Plus, it appealed after it reviewed the successful application of its competitor for the license and found a number of inconsistencies and falsifications. It claimed that the commission committed procedural violations in rejecting its application. A1Plus continued to maintain an active Internet presence.

A September 9 resolution by the Parliamentary Assembly of the Council of Europe addressed the A1Plus case, among other issues. It noted that “the outcome of the December 2010 licensing tender has not resulted in a more pluralist media environment,” and that the “the authorities–in this case, the National Commission on TV and Radio–rejected the bid from A1Plus, while being fully aware about its significance, on what would seem to be purely technical/administrative arguments.”

Libel Laws/National Security: The repeal of criminal penalties for libel in 2010 was initially welcomed by many media and human rights observers. However, since the same law set a relatively high ceiling for monetary damages that could be awarded by courts in civil libel cases, it contributed to a chilled media environment in which outlets had to weigh the candor of their reporting against the prospect that they could become targets for retaliatory lawsuits that would force them out of business. Following several court decisions ordering newspapers to pay high fines, authorities complied with the ombudsman’s call for a Council on Information Disputes. The council, with the participation of lawyers and journalists, examined libel cases that had been tried during the year and produced expert opinions on individual cases, which were published in the media as well as sent to courts and related organizations. In one case a court took into consideration a report published by the council during a hearing.

On November 15, the Constitutional Court, responding to an appeal by the ombudsman, confirmed the constitutionality of the 2010 law. At the same time, the court recommended that lower courts not hold media outlets liable for their critical assessment of facts or, when they were convicted, order them to pay disproportionately heavy fines.

In April former president Robert Kocharian sued the Hraparak newspaper for six million drams ($15,584) following its publication in February of an article that referred to him as “bloodthirsty.” The court agreed to a temporary freeze of the newspaper’s assets. The case remained pending at the end of the year.

Internet Freedom

There were no government restrictions on access to the Internet or credible reports that the government monitored e-mail or Internet chat rooms. Individuals and groups could engage in the expression of views via the Internet, including by e-mail.

Academic Freedom and Cultural Events

There were no reports of government restrictions on academic freedom or cultural events.

b. Freedom of Peaceful Assembly and Association

Freedom of Assembly

The constitution and the law provide for freedom of assembly, but the government occasionally restricted this. In April the National Assembly passed a new law on freedom of assembly. International experts, who reviewed an earlier draft of the law, including the Council of Europe’s Venice Commission and the Office of Democratic Institutions and Human Rights of the Organization for Security and Cooperation in Europe (OSCE), judged it an improvement over the existing law. After its enactment, however, local and OSCE experts expressed concern that the manner and speed of its adoption was an apparent violation of National Assembly procedures and that the final version of the law contained blanket restrictions that gave state bodies excessive power to obstruct. One of most troublesome provisions allows state bodies to prohibit an assembly if it is held “at such a distance from the Presidency, National Assembly, government buildings, courts, or penitentiary institutions that threatens their natural activity.” Since the law does not specify a distance, in practice authorities could use this provision to obstruct routine protests.

On at least two occasions early in the year authorities refused to accept notifications by the opposition Armenian National Congress seeking to hold demonstrations in Freedom Square. On March 17, authorities permitted a spontaneous demonstration to enter Freedom Square. Beginning on April 28, after the parliament approved the new law on freedom of assembly, the government began formally permitting demonstrations and opposition rallies in previously restricted areas of the capital city, and all were held without incident, although demonstrators from outside of Yerevan at times were impeded in their attempts to travel to rallies.

Freedom of Association

The constitution provides for freedom of association, and the government generally respected it in practice. Nevertheless registration requirements for all political parties, associations, and secular and religious organizations remained cumbersome. The law gives citizens the right to form associations, including political parties and trade unions, except for persons serving in the armed services and law enforcement agencies.

c. Freedom of Religion

See the Department of State’s International Religious Freedom Report at www.state.gov/j/drl/irf/rpt.

d. Freedom of Movement, Internally Displaced Persons, Protection of Refugees, and Stateless Persons

The law provides for freedom of movement within the country, foreign travel, emigration, and repatriation. In practice there were some reports of limited restrictions connected with travel to political rallies. Authorities cooperated with the Office of the UN High Commissioner for Refugees and other humanitarian organizations in providing protection and assistance to refugees, returning refugees and asylum seekers, stateless persons, and other persons of concern.

In-country Movement: During the year there were reports that authorities restricted freedom of movement by preventing citizens residing outside Yerevan from traveling to attend opposition rallies in the capital. In February authorities reportedly prevented vehicles from traveling from Gyumri to Vanadzor, where protests were being held against changes to vehicle registration requirements. On October 6, the ombudsman received complaints that transportation companies stopped providing transportation services during times coinciding with scheduled rallies. In response to an inquiry by the ombudsman, the Ministry of Transport and Communications verified the interruption in service of certain routes and issued a warning to all transport companies, in particular companies operating in the cities of Etchmiadzin and Abovyan, that they would lose their licenses if they suspended services again.

Foreign Travel: To leave the country on a temporary or permanent basis, citizens must obtain exit visas. Exit visas for temporary travel out of the country may be routinely purchased within one day of application for approximately 1,000 drams ($2.60) for each year of validity.

Internally Displaced Persons (IDPs)

During the country’s war with Azerbaijan over Nagorno-Karabakh, authorities evacuated approximately 65,000 households from the border region, but most IDPs later returned to their homes or settled elsewhere. During a visit to the country in September 2010, the UN representative on the human rights of IDPs, Walter Kaelin, cited a lack of adequate housing and limited economic opportunities as remaining obstacles faced by some of the country’s IDPs and former refugees.

Protection of Refugees

Access to Asylum: The laws provide for granting asylum or refugee status, and the government has established a system for providing protection to refugees.

Refugee Abuse: Asylum seekers serving sentences for illegal entry into the country were generally not released following the registration of their asylum applications and were required to serve the remainder of their sentences.

Access to Basic Services: Due to a lack of institutional capacity, authorities often struggled to integrate asylum seekers into society once they obtained permanent residency status. Housing allocated to the refugees was often inadequate in supply and in poor condition. Refugees faced the same social and economic hardships that confronted the general population.

Section 3. Respect for Political Rights: The Right of Citizens to Change Their GovernmentShare

Although the constitution and law provide citizens with the right to change their government peacefully, observers criticized government interference with that right during the country’s most recent national elections.

Elections and Political Participation

Recent Elections: Observers criticized the 2008 presidential election as significantly flawed, with reports of favorable treatment of the government’s candidate; ballot stuffing; vote buying; multiple voting; and intimidation of voters, candidates, and the media during the 2008 campaign. According to the OSCE, the vote count demonstrated deficiencies of accountability and transparency, and complaints and appeals procedures were not fully effective. The Central Election Commission and the National Commission on Television and Radio did not ensure that media provided a level playing field for all candidates, and media bias was evident.

There were continuing complaints that opposition parties had limited access to media.

On May 26, the National Assembly adopted a new electoral code that introduced many reforms that the Venice Commission and other international observers judged to be improvements. Nevertheless, these reforms did not dispel concerns about their implementation, the composition of the electoral commissions, or the continued possibility of fraud and abuse in connection with the estimated 500,000 to 800,000 registered voters who reside abroad.

Political Parties: There were no reports of undue legal restrictions on the registration or activity of political parties. Nevertheless, there were some complaints that the government used its administrative resources to discourage contributions to opposition parties, thereby limiting their activities. Additionally, there were allegations that the government discriminated against members of opposition political parties in hiring decisions.

Participation of Women and Minorities: Women’s participation in political and public life, especially in decision-making bodies, remained low. As of the end of the year, there were 11 women in the 131-seat National Assembly, two in the cabinet, and no female governors. Only five of the elected 52 Yerevan City Council members were women, and no women headed any of Yerevan’s 12 administrative districts.

The revised electoral code increased from 15 to 20 percent the required proportion of female candidates included on each party list of candidates for proportional voting. However, in the past a significant proportion of female candidates withdrew their candidacy after the election, with the result that the proportion of women in the National Assembly was well below that intended by the law. The new electoral code also introduced minimum gender balance requirements for the central and territorial election commissions.

Section 4. Official Corruption and Government TransparencyShare

The law provides criminal penalties for official corruption, but the government did not implement the law effectively. Corruption remained a serious problem; officials frequently engaged in corrupt practices with impunity, and authorities took limited preventive measures. Civic groups working to address corruption stated that authorities continued to ignore media reports implicating government officials in corrupt practices.

The government implemented some measures to combat corruption in several state agencies and ministries. For example, it introduced revised procedures for obtaining drivers’ licenses, passports, and business registrations to discourage the acquisition of these documents through bribery. The effect of these measures was not reported. During the year the Special Investigative Service investigated 58 cases of alleged corruption. It forwarded 23 cases involving 47 people, including 33 state officials, to the court.

On May 12, the Chamber of Control presented its 2010 annual report, which found that the State Social Security Service issued thousands of pensions in the names of pensioners who had been dead for years. The report implied that this money, approximately 113 million drams ($293,500), was pocketed by officials from the service in Yerevan. The chief of the service, Vazgen Khachikian, was dismissed from his post shortly after the report’s issuance. The Prosecutor’s Office combined the criminal case launched into the embezzlement with the criminal case of other violations in the service, namely embezzlement of approximately 60 million drams ($155, 840) by the regional subdivisions of the service. At the end of the year, a special police task force was investigating the case. The task force had not brought charges against Khachikian at year’s end, although according to official information, 24 others had been indicted.

Corruption among police remained a problem. Several anticorruption probes of senior police officials suggested that officials were being held accountable more frequently than in previous years for their alleged malfeasance. On March 24, authorities arrested Major-General Hovhannes Tamamian, head of the Directorate General of Criminal Investigations of the national police, on charges of abusing his authority with grave consequences. Prosecutors accused Tamamian of deliberately mishandling the investigations of killings in May 2010 in Yerevan and in 2009 in Gavar, presumably to help persons connected to him. On March 15, prior to Tamamian’s arrest, President Sargsian convened an extraordinary assembly of senior law enforcement officials, where he accused police leadership of corruption and incompetence, alluding to the Tamamian case in particular.

On August 30, Colonel Margar Ohanian, head of the country’s traffic police, was arrested for abuse of power, grand larceny, and embezzling 218 million drams ($566,230) worth of gasoline intended for traffic police vehicles. Ohanian was relieved of his duties on September 1 and faced up to eight years in prison for his alleged crimes.

Financial disclosure laws require that all public officials and their family members, as well as citizens with annual incomes exceeding eight million drams ($20,780), file annual asset declarations. It was unclear to what extent officials and individuals with high incomes complied. Domestic observers reported that tax authorities lacked the capacity and resources to verify the reliability of those asset declarations that were filed.

Although the constitution and laws prohibit individuals engaged in entrepreneurial activity from holding public office, businessmen continued to occupy seats in parliament, and various government officials reportedly continued to use their offices to promote their private business interests.

The law provides for public access to government information. In practice many government bodies and officials were reluctant to grant such access. As of year’s end, the government had not adopted the regulations on the collection and provision of information that were required by, and supplementary to, the 2003 Freedom of Information Law. Officials cited the absence of these regulations when refusing to provide information. NGOs were more successful in gaining access to information through the courts than obtaining it directly from government agencies.

Section 5. Governmental Attitude Regarding International and Nongovernmental Investigation of Alleged Violations of Human RightsShare

A number of domestic and international human rights groups generally operated without government restrictions, freely investigating and publishing their findings on human rights cases. Government officials were sometimes cooperative and responsive to their views.

Authorities generally did not deny requests to meet with domestic NGO monitors and followed some NGO recommendations, particularly those related to social welfare, education, and local matters. At the same time, they were usually unresponsive to NGO allegations of mistreatment and abuse by law enforcement bodies. Authorities’ general response in such instances was that they had investigated the allegations but could not corroborate them.

Authorities occasionally harassed selected human rights groups. For example, in October the group “Army in Reality,” together with several human rights NGOs, joined to support families whose sons had died in the army and who were holding regular protests in front of government buildings. They protested against human rights violations and noncombat deaths and demanded investigations into the deaths. The NGOs’ participation spurred negative reactions by high-ranking Defense Ministry officials. The then deputy minister of defense, subsequently national chief of police, Vladimir Gasparyan, in several interviews called the “Helsinki organizations” participating in the initiative “grant-eaters” and people “without dignity and patriotism.” In interviews Gasparyan accused the human rights organizations of carrying out orders of international donors. On November 10, the Helsinki Citizens Assembly-Vanadzor filed a lawsuit against Gasparyan and demanded a public apology to the protesters and symbolic compensation of 10 drams (approximately two cents) for damages to the organization’s reputation. On December 6, a member of the National Assembly from the ruling Republican Party, Karen Avagyan, made similar comments about the organizations in the National Assembly.

Government Human Rights Bodies: There is an ombudsman whose mandate is to protect human rights and fundamental freedoms from abuse by the national, regional, and local governments. The National Assembly selected a new ombudsman on March 2.

An August 2010 decree establishing a body overseeing the activities of nonprofit organizations was not actively implemented during the year.

Section 6. Discrimination, Societal Abuses, and Trafficking in PersonsShare

The constitution and law prohibit discrimination based on race, gender, disability, language, or social status. In practice the government did not effectively enforce these prohibitions.

Women

Rape and Domestic Violence: Rape is a criminal offense and carries a maximum sentence of 15 years. There are no laws explicitly criminalizing marital rape. According to official statistics, authorities registered 15 cases of rape and attempted rape during the year. In connection with these cases, eight individuals were convicted, and the remaining cases remained under investigation. Crimes such as rape continued to be underreported due to social stigma.

There was no law that specifically addressed domestic violence. Spousal abuse and violence against women were believed to be widespread. From January to June, the Women’s Resource Center registered 709 calls to its hotline complaining of domestic violence. A majority of those (442) involved psychological violence, 260 involved physical violence, and seven involved sexual violence. The center also reported that the number of families receiving support in its emergency shelter increased by nine in the first half of the year; from January to June, the shelter served 25 women with 27 children.

In addition to the one permanent NGO-supported shelter for survivors of domestic violence, a new state-of-the-art private facility opened in a village near Yerevan in June. The facility served disadvantaged and vulnerable women, including, but not limited to, domestic violence survivors.

According to domestic observers, most domestic violence continued to go unreported because victims were afraid of physical harm, apprehensive that police would return them to their husbands, or ashamed to disclose their family problems. There were also reports that police were reluctant to act in such cases and discouraged women from filing complaints, especially in the regions outside of Yerevan. The majority of domestic violence cases were of low or medium gravity. In such cases a victim can decline to press charges, and victims who reported domestic violence were often pressured by perpetrators to withdraw charges or recant previous testimony.

In March Yanis Sargisov went on trial for causing the death of his wife Zaruhi Petrosyan. A coalition of women’s rights NGOs actively followed the case, attending the trial, and organizing protests demanding justice. According to Petrosyan’s sister, both Petrosyan’s husband and her mother-and-law abused her. Officials did not corroborate abuse by the mother-in-law, however, and the Guardianship and Custody Commission of Nork-Marash administrative district of Yerevan granted the mother-in-law custody of Petrosyan’s two-year-old daughter. On October 14, the court convicted Sargisov and sentenced him to 10 years in prison, the maximum punishment under the law.

The police reported 528 cases of domestic violence during the year, of which 396 were cases of abuse by a husband or a partner. Those cases included instances of battery, intentional infliction of damage to health, threats, and hooliganism.

Sexual Harassment: The law does not specifically prohibit sexual harassment, although it addresses lewd acts and indecent behavior. While there was no public data on the extent of the problem, observers believed that sexual harassment of women in the workplace was widespread.

Reproductive Rights: According to the law, couples and individuals have the right to decide freely and responsibly the number, spacing, and timing of their children and to have the information and means to do so free from discrimination, coercion, and violence. In practice, especially in more traditional families, such decisions were often made by the male spouse and his parents. There was little access to, or information about, contraception, especially in rural areas. Skilled attendance during childbirth was more accessible in large towns and other population centers. There were reports that women, especially those in rural or remote areas, faced insufficient access to adequate general and reproductive health-care services. Women were diagnosed and treated for sexually transmitted infections equally with men.

Discrimination: Men and women enjoy equal legal status, but discrimination on the basis of gender and age were continuing problems in the public and private sectors. Women generally did not enjoy the same professional opportunities or wages as men and were often relegated to more menial or low-paying jobs. According to official statistical data for 2010, there was a significant gap between the average monthly salary of men and women; also the average monthly salary for women notably decreased from younger age groups to older. Women remained underrepresented in leadership positions in all branches and levels of government. A survey released during the year found that an overwhelming majority (71 percent) considered it undesirable for a woman to be president, although more respondents considered it desirable for women to hold leadership positions at the community or local level.

Children

Birth Registration: Citizenship is derived from one’s parents. Observers indicated that some parents, particularly the poorest and most socially disadvantaged, were unable to register their children at birth, in part because of the cost of transportation to registration centers, thereby potentially depriving them of essential social services and increasing their children’s vulnerability. During the year international donors continued to work with authorities to address the situation.

Child Abuse: During the year the domestic branch of the international NGO Save the Children published an assessment of child abuse in the regions of Kotayk, Aragatsotn, and Shirak. It reported children were subjected to physical and psychological abuse and neglect, particularly the failure to provide adequate food, clothing, and shelter. Children reported being subjected to abuse outside the home as well, including physical and psychological abuse in institutions, schools, and occasionally on the streets. According to the assessment, some parents also exploited their children economically by forcing them to work. The assessment indicated that children were unaware of their rights, and this lack of awareness appeared to make violence against children socially acceptable.

Sexual Exploitation of Children: Antitrafficking statutes prohibit the sexual exploitation of children. These provide for sentences of seven to 15 years in prison for trafficking of children, depending on aggravating circumstances. Child pornography is punishable by imprisonment for up to seven years.

According to domestic observers, the legal framework was inadequate for assessing and prosecuting sexual crimes involving children. Statutory rape, defined in the law as sexual acts with a person under 16, is punishable by a fine and up to two years in prison. Sexual solicitation of minors and the failure to report statutory rape are not crimes. During the year authorities prosecuted a high-profile case of pedophilia in the town of Akhtala. The investigation into the case began in January, based on a report and video recordings submitted to the National Security Service. The recordings reportedly showed Serob Der-Boghosian, a former adviser to the prime minister and Akhtala’s primary employer, engaging in a sexual act with an underage boy. Reports and evidence gathered indicated that Der-Boghosian made videos and photographs of underage boys from poor families, gave them money, and forced them to perform sexual acts. On November 17, a court of first instance of Lori District convicted Der-Boghosian of violent sexual acts and sentenced him to 15 years’ imprisonment, the maximum punishment under the law.

International Child Abductions: The country is a party to the 1980 Hague Convention on the Civil Aspects of International Child Abduction.

Anti-Semitism

The size of the country’s Jewish population was estimated at between 500 and 1,000 persons. There were no reports of anti-Semitic violence during the year.

Trafficking in Persons

See the Department of State’s Trafficking in Persons Report at www.state.gov/j/tip.

Persons with Disabilities

The law prohibits discrimination against persons with disabilities in employment, education, access to health care, and the provision of other state services; however, discrimination remained a problem. The law and a special government decree mandate accessibility to buildings, including schools, for persons with disabilities, but in practice very few buildings or other facilities were accessible. The Ministry of Labor and Social Affairs is responsible for protecting the rights of persons with disabilities but failed to do so effectively. Official statistics showed there were 177,076 persons with disabilities as of December 31.

In spite of the large number of officially registered persons with disabilities, disabled persons are seldom seen outside the home due to the social stigma associated with disabilities. In extreme cases the social stigma sometimes prompts families to hide their disabled children completely from public view, thus depriving them of access to education and integration into society.

Persons with all types of disabilities experienced problems in virtually all spheres of life, including health care, social and psychological rehabilitation, education, transportation, communication, access to employment, and social protection. Access to information and communications was a particularly significant problem for persons with sensory disabilities.

Hospitals, residential care, and other facilities for persons with serious disabilities remained substandard. According to official data, more than 90 percent of persons with disabilities who were able to work were unemployed.

In February the media reported that the Diplomatic School of the Ministry of Foreign Affairs refused to consider the application of Artak Beglaryan because he was blind. Beglaryan, a graduate of the International Relations Department of Yerevan State University, appealed to the Administrative Court, claiming that blindness was not included on the list of the health problems precluding public service. He accused the ministry of discrimination. On October 10, the Administrative Court turned down Beglaryan’s appeal, holding that the Ministry of Foreign Affairs had no responsibility for its Diplomatic School.

The Helsinki Association’s 2011 report included a chapter on the conditions for patients in psychiatric clinics. The report described a number of significant shortcomings in such clinics, in particular poor sanitary and hygienic conditions, inadequate access to communications and information, and inadequate medical care.

There were widespread reports of corruption and arbitrary rulings in the Medical-Social Expertise Commission, a governmental body under the Ministry of Labor and Social Affairs that determines a person’s disability status. In his 2010 annual report, the ombudsman noted an increase in complaints about the commission’s decisions. Citizens complained that the commission arbitrarily deprived them of disability status despite their worsening health.

Societal Abuses, Discrimination, and Acts of Violence Based on Sexual Orientation and Gender Identity

Societal attitudes toward LGBT persons remained highly negative, with society generally viewing homosexuality as an affliction. Societal discrimination based on sexual orientation and gender identity negatively affected the employment, family relations, and access to education and health care of sexual minorities.

Openly gay men were exempt from military service, purportedly because of concern that fellow servicemen would abuse them. However, the actual exemption required a medical finding, by means of a psychological examination, that an individual had a mental disorder; this information was stamped in the individual’s personal documents.

According to human rights activists, sexual minorities were frequent targets for humiliating discrimination in prisons, where they were forced to perform degrading labor and separated from the rest of the prison population.

Other Societal Violence or Discrimination

There were no reports during the year of acts of societal violence or discrimination against persons with HIV/AIDS.

Many employers reportedly discriminated against potential employees by age, most commonly requiring job applicants to be between the ages of 18 and 30. While this discrimination appeared to be widespread, authorities did not take any action to mitigate it. After age 40, unemployed workers, particularly women, had little chance of finding jobs appropriate to their education or skills.

Section 7. Worker RightsShare

a. Freedom of Association and the Right to Collective Bargaining

The law allows workers, except for personnel of the armed forces and law enforcement agencies, to form and to join independent unions. The law also provides for the right to strike, with the same exceptions, and permits collective bargaining. These activities could be conducted without government interference. The law stipulates that workers’ rights cannot be restricted because of their membership in a union. The labor code provides a list of reasons a person can be fired, which does not include union activity.

Labor rights were not always respected in practice. Labor organizations remained weak because of employer resistance, high unemployment, and poor economic conditions. Labor unions were generally inactive with the exception of those connected with the mining industry. Unions were closely tied to the government. There were no reports of specific acts of antiunion discrimination; but there were reports that some mining enterprises, including some financed by foreign investors, discouraged employees from joining labor unions with the implied threat of loss of employment.

b. Prohibition of Forced or Compulsory Labor

The law prohibits all forms of forced and compulsory labor but there were reports that women and girls were subjected to conditions of forced labor and that men were subjected to forced labor in the construction sector. A small number of girls were subjected to sex trafficking and boys to forced begging.

Also see the Department of State’s Trafficking in Persons Report at www.state.gov/j/tip.

c. Prohibition of Child Labor and Minimum Age for Employment

There are laws and policies to protect children from exploitation in the workplace. The minimum age for employment is 16, but children may work from the age of 14 with permission of a parent or a guardian. Persons under 18 are prohibited from working overtime; in harmful, strenuous, or dangerous conditions; at night; or on holidays. Authorities responsible for enforcing compliance with child labor law failed to implement the law in practice.

According to observers, many children, especially in rural regions, worked in family enterprises, mainly in agriculture. Observers also reported seeing children in Yerevan selling flowers and drawings and working in local markets after school hours. Children also worked in trade, construction, and car services, operated vehicles, and gathered waste metal and bottles. According to a 2008 UNICEF study on child labor, 4.7 percent of children between seven and 18 years of age had paying jobs. This percentage did not include children working on family farms or in family businesses. The survey also found almost one-third of working children were below the legal working age, almost all children worked without legal contracts, and some children were employed in heavy manual work as laborers and loaders.

Also see the Department of Labor’s Findings on the Worst Forms of Child Labor at www.dol.gov/ilab/programs/ocft/tda.htm.

d. Acceptable Conditions of Work

The monthly minimum wage was 32,500 drams ($84.41), which was approximately equal to the poverty line.

The law provides for a 40-hour workweek, 28 days of mandatory annual leave, and compensation for overtime and nighttime work. The law provides that compulsory overtime cannot exceed four hours in two consecutive days and 180 hours within a year. In practice authorities did not effectively enforce these standards. Many private sector employees were unable to obtain paid leave and were required to work more than eight hours a day without compensation. According to representatives of some employment agencies, many employers also continued to hire employees for a “probationary” period of 10 to 30 days, during which they were not paid. Often these employees were subsequently dismissed and unable to claim payment for the time they worked because their initial employment was undocumented.

Occupational and health standards were established by government decree. The State Labor Inspectorate, with its 140 inspectors, was responsible for enforcing these standards but did not do so effectively. During the year the State Labor Inspectorate reportedly made little progress toward implementing an inspection regime or enforcing the labor code, and its work was reportedly undermined by corruption. Managers of enterprises that were the primary employers in certain poor areas frequently took advantage of the absence of alternative jobs and neglected issues related to adequate pay, job safety, and environmental concerns. Workers in the informal sector were excluded from any form of governmental protection.

Work safety and health conditions remained substandard in numerous sectors, and there was one fatal workplace incident during the year.

Posted in Հետաքրքիրները, Վերլուծություններ, Առավել հետաքրքիրները | Tagged , , , , , , , | Leave a comment

ՄԻՋՆՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆ Վ. Քերոբյանին անհապաղ ազատ արձակելու որոշում կայացնելու մասին

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ
ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՊԱՊՈՅԱՆԻՆ

ՎԱՀՐԱՄ ԱՂԱՍՈՒ ՔԵՐՈԲՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ
ԼՈՒՍԻՆԵ ՍԱՀԱԿՅԱՆԻՑ ԵՎ ԵՐՎԱՆԴ ՎԱՐՈՍՅԱՆԻՑ
/ք.Երևան, Նալբանդյան 5 շենք, թիվ 20 սենյակ,
հեռ.(093) 75-57-27/

ՄԻՋՆՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆ

Ձեր վարույթում է գտնվում քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վահրամ Քերոբյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով։

2010թ. մարտի 12-ից Վահրամ Քերոբյանը գտնվում է անազատության մեջ։ Վ.Քերոբյանն անազատության մեջ է գտնվում ապօրինի, առանց օրենքով սահմանված հիմքերի։

1. Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի “գ” ենթակետի համաձայն, ոչ ոքի չի կարելի զրկել ազատությունից այլ կերպ, քան անձի հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում։

Վահրամ Քերոբյանը մեղադրվում է առանձնապես խոշոր չափերի գույքի գողություն կատարելու մեջ։ Մինչդեռ քրեական գործով ձեռք բերված, այժմ արդեն դատարանում հետազոտված ապացույցների ուսումնասիրությունից ակնհայտ է դառնում, որ վերջինս չի կատարել հիշյալ հանցագործությունը։

Ամենևին պատահական չէ, որ Վահրամ Քերոբյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին 09.03.2010թ., նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորման հարցը կրկնակի քննության առնելու մասին 15.03.2010թ., նրան կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացնելու մասին 07.05.2010թ. որոշումներում, ինչպես նաև Վ.Քերոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը անփոփոխ թողնելու մասին 11.06.2010թ., քրեական գործը դատական քննության նշանակելու մասին 27.01.2011թ., Վ.Քերոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու մասին վերջինիս պաշտպանի միջնորդությունները մերժելու վերաբերյալ 22.02.2011թ. և 28.03.2012թ. կայացված որոշումներում դատարանները բառ անգամ չեն նշել Վ.Քերոբյանի կողմից իրեն վերագրվող արարքը կատարելու հիմնավոր կասկածի առնչությամբ։

2. Բացի այդ Մարդու իրավունքների Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածով սահմանված է` ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված կարգով։

ՀՀ Սահմանադրության 16-րդ հոդվածի համաձայն` “մարդուն կարելի է ազատությունից զրկել օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով”։

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով հստակ սահմանված է, որ անձի նկատմամբ խափանման միջոց կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը ազատության մեջ մնալով կարող են կատարել նշված հոդվածով սահմանված գործողությունները։

Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Կոնվենցիայի և Եվրոպական դատարանի նախադեպային որոշումներից բխում է, որ ազգային դատական մարմինները պարտավոր են հաշվի առնել բոլոր հանգամանքները, որոնք անհրաժեշտ են պարզելու համար, թե կա արդյոք հասարակական շահ, համապատասխան ու բավարար պատճառ, որը, հաշվի առնելով անմեղության կանխավարկածը, արդարացնում է նահանջը անձի ազատության իրավունքի հարգանքից։ Անձին ազատությունից զրկելու համար անհրաժեշտ հիմքերը պետք է հիմնավորված լինեն կոնկրետ փաստացի նյութերով, տվյալներով։

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր հերթին 30.08.2007թ. կայացված ՎԲ-132/07 նախադեպային որոշման մեջ նշել է` ՀՀ քր.դատ.օր-ի 135-րդ “… հոդվածի բովանդակությունից հետևում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը։

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա։ Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ”։

Նույն նախադեպային որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը նշել է. “Կալանավորումը քրեական գործի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է։ Այն պետք է ընտրվի միայն այն ժամանակ, երբ խափանման մյուս միջոցները քրեական գործի վարույթի ընթացքում չեն կարող ապահովել անձի պատշաճ վարքագիծը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը։ Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը”։

Նշված նախադեպային որոշումից հետո էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը կայացրել է մի շարք նախադեպային որոշումներ, որոնցով վերահաստատել և ավելի զարգացրել է հիշյալ դիրքորոշումը։

Սույն գործով ողջ նյութերում գոյություն չունի որևէ փաստական հանգամանք, որը կարող է վկայել այն մասին, թե ազատության մեջ լինելու պարագայում Վ.Քերոբյանը կարող է որևէ գործողություն ձեռնարկել գործի քննությանը խոչընդոտելու, քննությունից թաքնվելու, առավել ևս հանցավոր արարք կատարելու ուղղությամբ։

Նշվածն ակնհայտորեն հիմնավորվում է Վ.Քերոբյանին կալանավորելու, անազատության մեջ պահելու ողջ ընթացքում այդ կապակցությամբ դատարանների կողմից կայացված, վերը թվարկված որոշումներով։ Այդ բոլոր որոշումներում գոյություն չունի հղում գործում առկա որևէ ապացույցի, փաստաթղթի վրա, որով հնարավոր կլիներ պատճառաբանել, հիմնավորել Վ.Քերոբյանին անազատության մեջ պահելու հանգամանքը։ Հիշատակված որոշումները կայացնելիս, դատարանները փորձել են դրանք հիմնավորել բացառապես Վ.Քերոբյանին վերագրվող արարքի ծանրության աստիճանով, ինչպես նաև նրա նկատմամբ նախաքննության ընթացքում հետախուզում հայտարարելու հանգամանքով։

Անձանց կալանավորելու անհրաժեշտությունը ոչ թե նրանց կողմից քննությանը խոչընդոտելու, դրանից թաքնվելու կամ հանցավոր արարք կատարելու հիմքերով, այլ անձանց վերագրվող արարքների ծանրության աստիճանով հիմնավորելու խնդրին բազմիցս անդրադարձել է եվրոպական դատարանը` հաստատելով նման մոտեցման անթույլատրելիությունը։

Մասնավորապես Վ.-ն ընդդեմ Շվեյցարիայի գործով ԵԴ-ն նշել է, որ քննությունից թաքնվելու վտանգը չի կարող պայմանավորված լինել հնարավոր պատժի ծանրությամբ (Վ.-ն ընդդեմ Շվեյցարիայի գործ կետ 33)։

Իլիյկովն ընդդեմ Բուլղարիայի գործով եվրոպական դատարանը վճռել է. “որ չանդրադառնալով կոնկրետ վերաբերելի փաստերին, և հենվելով միայն օրենքով սահմանված այն կանխավարկածի վրա, որ կարևոր էր հաշվի առնել միայն մեղադրանքի ծանրության աստիճանը…պետական մարմինները դիմումատուի կալանքը երկարացրել են այնպիսի հիմքերով, որոնք չեն կարող ընդունվել որպես բավարար հիմքեր” (Իլիյկովն ընդդեմ Բուլղարիայի, թիվ  33977/96, 26/07/2001, կետ 87)։

Ստոգմյուլերն ընդդեմ Ավստրիայի գործով կայացված որոշմամբ եվրոպական դատարանը սահմանել է. “Երբ գնահատվում է, թե արդյոք անհրաժեշտ է երկարաձգել կալանքը մեղադրյալի` փախուստ կատարելու հնարավոր տարբերակի հիմքով, պետք է հաշվի առնվեն հետևյալ գործոնները.

  • մեղադրյալի բնավորության գծերը և անձնական հատկանիշները,
  • մեղադրյալին պատկանող գույքը,
  • մեղադրյալի ընտանեկան կապերը,
  • մեղադրյալի կապերն արտերկրում,
  • սպասվող ծանր պատժաչափը,
  • մեղադրյալի առանձնահատուկ բացասական վերաբերմունքը կալանքի նկատմամբ,
  • տվյալ երկրում ամուր կապերի բացակայությունը։

Ներպետական դատարանը պետք է բավարարված լինի առ այն, որ գոյություն ունեն այս գործոններից առնվազն մի քանիսը, որոնք հիմք են տալիս ենթադրել, որ փախուստ կատարելու հետևանքները և վտանգավորությունը մեղադրյալը համարում է պակաս չարիք, քան բանտարկման երկարաձգումն է”։

Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ Վ.Քերոբյանի նկատմամբ նախաքննության ընթացքում հայտարարված է եղել հետախուզում, ապա նախ նշենք, որ հիշյալ գործընթացի ակնհայտ ապօրինի բնույթն արդեն սույն դատական քննության ընթացքում հանգամանալի ներկայացվել է պաշտպանության կողմից։ Բացի այդ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 259-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն հետախուզում հայտարարելու համար նախատեսված են երկու հիմք.
1. պարզ չէ մեղադրյալի գտնվելու վայրը,
2. մեղադրյալը թաքնվում է քննությունից։

Ակնհայտ է, որ անձին կալանավորելը, նրան շարունակաբար կալանքի տակ պահելը հիմնավորելու, այսինքն քննությունից թաքնվելու հավանական ռիսկը ներկայացնելու համար կարող է նշանակություն ունենալ անձի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու փաստը, եթե դրա համար առկա է եղել նշված հիմքերից երկրորդը` երբ մեղադրյալը թաքնվում է քննությունից։ Ընդ որում հարկ ենք համարում շեշտել, որ այս պարագայում անգամ անձին կալանավորելու համար հիմք կարող է հանդիսանալ ոչ թե ինքնին նախաքննական մարմնի կողմից կայացված որոշումը, այլ նման որոշում կայացնելու համար հիմք հանդիսացած հանգամանքները, որոնցով կարող է հիմնավորվել անձի կողմից քննությունից թաքնվելու փաստը։

Իսկ այն դեպքում, երբ անձի նկատմամբ հետախուզում է հայտարարվել նշվածներից առաջին հիմքով` երբ պարզ չէ մեղադրյալի գտնվելու վայրը, ակնհայտ է, որ նման պարագայում խոսք անգամ չի կարող լինել անձի կողմից քննությունից թաքնվելու մասին, ուստի նման հիմքով անձի հետախուզումը չի կարող ներկայացվել իբրև հիմք անձին անազատության մեջ պահելն արդարացնելու համար։

Մեր պարագայում, անկախ հայտարարված հետախուզման ակնհայտ ապօրինի լինելուց, գործ ունենք հատկապես մեղադրյալի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու պատճառաբանությամբ հայտարարված հետախուզման հետ։ 09.03.2010թ. քննիչի կողմից կայացված ՙՄեղադրյալին հետախուզում հայտարարելու մասին՚ որոշման պատճառաբանական մասում մասնավորապես նշված է. ՙՈստիկանության Կենտրոնականի բաժնից ստացված գրավոր պատասխանի համաձայն հնարավոր չի եղել պարզել Վ.Քերոբյանի գտնվելու վայրը և նրան ներկայացնել քննության՚։ Կայացված որոշման մեջ որևէ նշում չկա առ այն, թե Վ.Քերոբյանը հրավիրվել է ոստիկանություն, ապա հրաժարվել է ներկայանալ կամ որևէ կերպ միջոցներ է ձեռնարկել ոստիկանների համար անհասանելի դառնալու առավել ևս նրանցից թաքնվելու համար։ Ակնհայտ է, ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի աշխատակիցների կողմից Վ.Քերոբյանի գտնվելու վայրը պարզելու անկարողությունը, չի կարող վկայել վերջինիս կողմից քննությունից թաքնվելու մասին և առավել ևս հիմք հանդիսանալ նրան անազատության մեջ պահելու համար։

3. Բացի այդ եթե անգամ քննության որևէ փուլում առկա լիներ Վահրամ Քերոբյանին անազատության մեջ պահելու համար օրենքով սահմանված որևէ հիմք, ապա այսօր ակնհայտ է, որ այդ նույն հանգամանքը չէր կարող բավարար լինել Վ.Քերոբյանին անազատության մեջ պահելն արդարացնելու համար։ Մինչդատական կալանքի տակ գտնվելու ընթացքին զուգահեռ, ժամանակի ընթացքում նվազում են անձի կողմից քննությունից թաքնվելու, դրա ընթացքին խոչընդոտելու հնարավոր ռիսկերը, եթե անգամ սկզբնական փուլում դրանք առկա եղած լինեն։

Համաձայն եվրոպական դատարանի կողմից կայացված նախադեպային որոշումների. ՙԿալանքի տևողությանը զուգահեռ նվազում է փախուստ կատարելու վտանգը, քանի որ մեծանում է հավանականությունը, որ մինչդատական կալանքի ժամկետը կնվազեցվի ի վերջո նշանակվելիք պատժից, եթե մեղադրյալը դատապարտվի։ Այսպիսով, դատարանները պարտավոր են սա հաշվի առնել յուրաքանչյուր անգամ, երբ անհրաժեշտ է քննել մինչդատական կալանքը երկարաձգելու հարցը (Վեմհոֆն ընդդեմ Գերմանիայի, կետ 15)։

ՙԴատարանն ընդունում է, որ քննությանը միջամտելը, ինչպես նաև հանցանքը կատարելու մասին կասկածը կարող էին վարույթի սկզբում բավարար լինել դիմողի կալանքը թույլատրելու համար։ Սակայն, երբ վարույթը սկսեց զարգանալ և ապացույցների հավաքելը ավարտվեց, այդ հիմքերն ի վերջո ավելի պակաս նպատակահարմար դարձան՚ Սկոտն ընդդեմ Իսպանիայի, 1998թ. դեկտեմբերի 18, 1996-IV Զեկույցները, էջեր 2399-2400։

Վահրամ Քերոբյանը մինչդատական կալանքի տակ է գտնվում արդեն շուրջ 2 տարի և 2 ամիս, քրեական գործով ըստ էության ավարտվել են ոչ միայն ապացույցների ձեռքբերման, այլև դրանք հետազոտելու գործընթացները։ Այսինքն պարզ է, որ եթե անգամ Վ.Քերոբյանին կալանավորելիս առկա լիներ նրա կալանավորելու համար օրենքով անհրաժեշտ որևէ հիմք, ապա այսօր այդ հիմքի առկայությունն անգամ բավարար չէր կարող լինել արդարացնելու համար Վ.Քերոբյանի ազատության իրավունքի սահմանափակումը։

4. Բացի այդ այսօր Վ.Քերոբյանի անազատության մեջ գտնվելն ապօրինի է նաև հետևյալ պատճառաբանություններով.

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 138-րդ հոդվածը սահմանում է, որ մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը կասեցվում է այն օրը, երբ գործն ուղարկվում է դատարան, սակայն նշված նորմը կիրառելի չէ, քանի որ հակասում է  Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածին, որը սահմանում է անձին ազատությունից զրկելու օրինական հիմքերը և ընթացակարգերը։ Ինչպես հայտնի է, միջազգային պայմանագրերն ունեն գերակայություն ներպետական օրենսդրության նկատմամբ և եթե կան հակասություններ միջազգային պայմանագրերի և ներպետական օրենսդրության միջև, ապա գործում են միջազգային պայմանագրերը։ Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի մասն են կազմում մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի որոշումները, որոնք նախադեպային են և պարտադիր են անդամ պետությունների համար։

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը Ջեսիուսն ընդդեմ Լիտվայի գործով սահմանել է, որ Լիտվայի քրեական վարույթների օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 6-րդ կետում ամրագրված դրույթը /ընդ որում այն համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 138-րդ հոդվածին/ չի կարող օրինական հիմք լինել կալանքի կիրառման համար, հստակ սահմանելով, որ “կալանքի հիմնավորումը սոսկ այն փաստով, որ գործը փոխանցվել է դատարան, չի կարող հանդիսանալ “օրինական” հիմք` կալանքը շարունակելու համար` համաձայն Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին կետի”։

Այսինքն` ելնելով եվրոպական դատարանի այս նախադեպից, ակնհայտ է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 138-րդ հոդվածը հակասում է Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին կետին, ուստի և չի կարող կիրառվել։

Այս կապակցությամբ իր հստակ դիրքորոշումն է արտահայտել նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Վարդան Մինասյանի վերաբերյալ թիվ ՀՅՔՐԴ3/0106/01/08 գործով 2009թ. ապրիլի 10-ին կայացված նախադեպային որոշմամբ։ Մասնավորապես հիշյալ որոշման 26-րդ կետի համաձայն. “Հաշվի առնելով Ջեսիուսն ընդդեմ Լիտվայի գործով վճռում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ներկայացրած հիմնավորումները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ մեղադրողի կողմից գործը դատարան ուղարկված լինելու հիմքով անձին կալանքի տակ պահելու ժամկետի կասեցումն անձի ազատության իրավունքի անօրինական սահմանափակում է։ Ուստի ՀՀ քրեադատավարական օրենքի 138-րդ հոդվածի 3-րդ մասում առկա կարգավորումը հակասում է Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասին, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ և 136-րդ հոդվածի 2-րդ մասերին”։

Սույն գործով քրեական գործով 01.06.2010 թվականից վարույթն իրականացնող մարմին է հանդիսանում Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, որն էլ 11.06.2010թ. կայացրել է մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը անփոփոխ թողնելու մասին որոշում, դրա եզրափակիչ մասում նշելով. “… Վահրամ Աղասու Քերոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատարանի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 292-րդ հոդվածով նախատեսված որոշումներից որևիցե մեկի կայացումը։

14.06.2010թ. դատարանը կայացրել է քրեական գործը դատական քննության նշանակելու մասին որոշում, որի եզրափակիչ մասում նշել է. “Վահրամ Աղասու Քերոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնել անփոփոխ”։

Հետագայում, գործը քննող դատավորի փոփոխությունից հետո, 27.01.2011թ. կրկին դատարանի կողմից կայացվել է քրեական գործը դատական քննության նշանակելու մասին որոշում, որի եզրափակիչ մասում նշել է. “Մեղադրյալ Վահրամ Աղասու Քերոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը թողնել անփոփոխ”։

Փաստորեն դատարանն իր որոշումներով անփոփոխ է թողել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ Վահրամ Քերոբյանի նկատմամբ մինչև 12.06.2010թ. ընտրված խափանման միջոցը։

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 142-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն. “Մեղադրյալը քրեական վարույթն իրականացնող համապատասխան մարմնի որոշման հիման վրա կալանքից ենթակա է ազատման եթե լրացել և չի երկարացվել կալանավորման մասին որոշում կայացնելիս կալանքի տակ պահելու` դատարանի կողմից սահմանված ժամկետը”։

2010թ. հունիսի 12-ին լրացել է ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ սահմանված` Վահրամ Քերոբյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը, սակայն վերջինս ազատ չի արձակվել։

5. Բացի այդ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 293-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. “Դատական քննություն նշանակելու մաuին որոշման մեջ պետք է բովանդակվեն` …. որոշում` խափանման միջոցները և պատճառված վնաuի ապահովման միջոցները վերացնելու, փոխելու կամ ընտրելու մաuին”։

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 300-րդ հոդվածի համաձայն. “Որոշումներ կայացնելու հետ միաժամանակ, բացի գործն ըuտ ընդդատության ուղարկելու մաuին որոշումից, դատարանը պարտավոր է քննել մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցներ ընտրելու կամ չընտրելու եւ դրատեuակիհիմնավորլինելուկամչլինելուհարցը` խափանման միջոցն ընտրված լինելու դեպքում”։

Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեի թիվ /2006/13 հանձնարարականի 21-րդ կանոնի համաձայն` անձին կալանավորելու մասին դատական իշխանության ցանկացած որոշում պետք է լինի պատճառաբանված։

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 136-րդ հոդվածի 1-ին մասի, համաձայն`

Խափանման միջոցը կիրառվում է դատարանի, դատախազի, քննիչի կամ հետաքննության մարմնի որոշմամբ։ Խափանման միջոց կիրառելու մասին քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշումը պետք է լինի պատճառաբանված, բովանդակի մեղադրյալին կամ կասկածյալին վերագրվող հանցագործության մասին նշումներ և համապատասխան խափանման միջոց ընտրելու անհրաժեշտության մասին հիմնավորում”։

Եվրոպական դատարանը սահմանել է, որ դատական մարմինների կողմից կալանքի ժամկետների երկարաձգման որոշումներ կայացնելիս հիմնավորումներ չներկայացնելը հակասում է Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված կամայականությունից պաշտպանվելու սկզբունքին (Նախմանովիչն ընդդեմ Ռուսաստանի, թիվ 55669/00, 2/3/2006թ. պարբ. 70)։ Տվյալ դեպքում խոսքը գնում էր Զամոսկվորեցկու շրջանի դատարանի որոշման մասին, որը խափանման միջոց կալանքի հարցին անդրադարձել էր “խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ” արտահայտությամբ։ Այսինքն, եվրոպական դատարանը մշակել է հստակ դիրքորոշում նման պրակտիկայի առնչությամբ, համաձայն որի, եթե ազգային դատարանը քրեական գործը վարույթ ընդունելու կամ որևէ այլ դատավարական որոշում կայացնելու որոշման հետ մեկտեղ անդրադառնում է նաև խափանման միջոց կալանքի հարցին և սահմանափակվում է միայն “խափանման միջոց կալանքը թողնել ամփոփոխ” արտահայտությամբ, ապա նման որոշումը, նույնիսկ եթե չի հակասում ազգային օրենսդրությանը, ապա հակասում է Կոնվենցիայի 5(1) հոդվածով սահմանված “օրինականության” սկզբունքին (Նախմանովիչ, 70 և 71)։

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2010թ. հունիսի 11-ին կայացված որոշումը պատճառաբանել է «… նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորման հիմքերն ըստ էության չեն փոխվել» արտահայտությամբ, իսկ ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.06.2010թ. և 27.01.2011թ. կայացված որոշումների` կալանքին վերաբերող պատճառաբանությունը եղել է այն, թե Վ.Քերոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքեր չկան։ Իսկ հիշատակված որոշումների եզրափակիչ մասերում դատարանն ըստ էության սահմանափակվել է խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ արտահայտությամբ։ Նշվածից բխում է, որ հիշատակված որոշումները պատճառաբանված չեն կարող համարվել։

6. Վ.Քերոբյանի շարունակական կալանքը հակասում է Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածին, նաև այն պատճառով, որ նրա նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց անփոփոխ թողնելու մասին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 11.06.10թ.,14.06.2010թ. և 27.01.2011թ. որոշումները կայացվել են ոչ թե կողմերի մասնակցությամբ, մրցակցության ու զենքերի հավասարության սկզբունքների պահպանմամբ իրականացված պատշաճ քննարկման արդյունքում, այլ դատարանի կողմից միանձնյա, առանց կողմերի, հատկապես անազատության մեջ գտնվող անձի մասնակցության, մեղադրանքի կողմի կազմած ու դատարան ներկայացված գործի ուսումնասիրության արդյունքում։

7. Բացի այդ դատարանի կողմից կայացված վերոհիշյալ որոշումները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա Վ.Քերոբյանի շարունակական կալանքը հակասում են Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածին, նաև ներքոհիշյալ պատճառաբանությամբ։

Իրավական որոշակիության սկզբունքի խախտում է համարվում նաև այնպիսի իրավիճակը, երբ խափանման միջոց կալանքի հարցին անդրադառնալիս դատարանը չի սահմանում կալանքի ժամկետային որևէ սահմանափակում։ Վերը շարադրված որոշումների մեջ դատարանը չի նշել, թե կալանքի ինչ ժամկետ է ընտրվել։ Ստաշայտիսն ընդդեմ Լիտվայի գործում  Եվրոպական դատարանն ուշադրություն է դարձրել սույն հանգամանքի վրա և որոշել, որ կալանքի մասին որոշման մեջ որևէ հիմնավորում և ժամկետային սահմանափակում չսահմանելով, ազգային դատարանը դիմողին դրել էր անորոշության մեջ` կապված այդ օրվանից հետո նրա կալանքի իրավական հիմքերի և հիմնավորումների հետ։ Եվրոպական դատարանը համարել է, որ նման որոշումը չի կարող դիմողին տրամադրել կամայականություններից  պաշտպանվելու պատշաճ հնարավորություն, որը կալանքի “օրինականության” էական տարրերից է Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի իմաստով (Ստաշայտիս, պարբ. 70)։ Ուստի, Վ.Քերոբյանի պարագայում ևս տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի 5(1) հոդվածի խախտում։

Եթե դատարանը այնուամենայնիվ գտնի, որ խափանման միջոց կալանքը անփոփոխ թողնելու որոշումները չեն վերաբերվում Վ.Քերոբյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետներին, ապա այդ դեպքում, փաստորեն, խախտվել է մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածը` վերոհիշյալ պատճառաբանությամբ (իրավական որոշակիության բացակայություն), և Վ.Քերոբյանը ցանկացած դեպքում ենթակա է անհապաղ ազատ արձակման։

Ելնելով վերոգրյալից և նկատի ունենալով, որ 2010թ. հունիսի 12-ին լրացել է Վ.Քերոբյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը և որևէ դատարանի կողմից այդ ժամկետը չի երկարացվել, միջնորդում ենք որոշում կայացնել Վահրամ Քերոբյանին անհապաղ ազատ արձակելու վերաբերյալ։

8 մայիսի 2012թ.                                                                                                       Լ. Սահակյան

Ե. Վարոսյան

Posted in Միջնորդություններ, Քրեական գործ, Առավել հետաքրքիրները | Tagged , , , , , , , , , | Leave a comment

Ստեփան Հովակիմյանի գործը կհասնի Եվրոպական դատարան | 1in.am

«Մոսկվա» կինոթատրոնի դրամարկղից ավելի քան 5 մլն դրամ և 10 հազար ՌԴ ռուբլի գողանալու համար մեղադրվող, մինչ օրս անազատության մեջ գտնվող երիտասարդների գործով Վճռաբեկ դատարանը կատարեց սպասված քայլը: Ինչպես գրեթե բոլոր նմանատիպ դեպքերում, Վճռաբեկն իր հայտնի «ջայլամի քաղաքականությունը» վարեց և պարզապես վարույթ չընդունեց ներկայացված բողոքը:

Ինչպես «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում նշեց Ստեփան Հովակիմյանի պաշտպան Տիգրան Սաֆարյանը, Վճռաբեկը քայլը պատճառաբանել է «բավարար հիմքերի բացակայությամբ», սակայն իրենք պատրաստվում են այս գործով դիմել Եվրոպական դատարան: Առաջիկա շաբաթվա ընթացքում Ստեփան Հովակիմյանի ներկայացուցիչները լրագրողների հետ հանդիպում կկազմակերպեն և կտեղեկացնեն իրենց հետագա քայլերի մասին:

Հիշեցնենք, որ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, մոտ 1,5 տարի քննելով 29-ամյա Ստեփան Հովակիմյանի և նրա ընկերոջ` 25-ամյա Վահրամ Քերոբյանի գործը, այդպես էլ հաշվի չառավ մեղադրվող Ստեփան Հովակիմյանի` քրեական գործի նախաքննության սկզբնական պահից հայտնած այն տեղեկությունները, որ իր կողմից ոստիկանությունում տրված բացատրությունն ու ինքնախոստովանական ցուցմունքը իրենից կորզվել են բռնությունների միջոցով: Բավական մեծ հասարակական հնչեղություն ձեռք բերած գործն այդպես էլ ընթացավ նախանշված ձևով, և «Մոսկվա» կինոթատրոնի դրամարկղից ավելի քան 5 մլն դրամ և 10 հազար ՌԴ ռուբլի գողանալու համար մեղադրվող երիտասարդները մինչ օրս անազատության մեջ են: Ստեփան Հովակիմյանն արդեն երկու տարի պայքարում է, որ համապատասխան մարմինները պատշաճ ուշադրություն դարձնեն իր նկատմամբ կիրառված ապօրինությունների և բռնությունների վերաբերյալ պնդումներին, սակայն ապարդյուն: Վերաքննիչ դատարանում այդպես էլ չհաստատվեց, որ Ստեփանից ինքնախոստովանական ցուցմունք է կորզվել խոշտանգման արդյունքում:

Իսկ այս գործով դատարանների կաշկանդվածության վերաբերյալ Ստեփան Հովակիմյանի հայրը` Բենիամին Հովակիմյանը բազմիցս դիմել է ՀՀ տարբեր ատյանների ներկայացուցիչներին՝ ընդգծելով, որ որդու կալանավորման մեջ գտնվելու այս երկու տարիների ընթացքում կայացել է 55 դատական նիստ, սակայն ոստիկանությունը, դատախազությունը և հատուկ քննչական ծառայությունները դատարանում չեն կարողացել փաստերով ապացուցել Ստեփան Հովակիմյանի և նրա ընկերոջ մեղավոր լինելը: Բենիամին Հովակիմյանի պնդմամբ` նախաքննությունը կատարվել է ոչ ամբողջական և ոստիկանության ունեցած նախնական վարկածը «անցկացնելու» միտումով, գործի մեջ առկա գրեթե բոլոր դրվագները թերի են և հակասություններով լի: Ամբաստանյալի հոր համոզմամբ` Հատուկ քննչական ծառայությունը, դատախազությունը և ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունը ամեն ինչ անում են իրենց գործընկերներին արդարացնելու համար, իսկ դատարանը կաշկանդված է որոշում կայացնելու հարցում:

Սույն հոդվածը հրապարակվել է  «Առաջին լրատվական»-ում:
23:15 Իրավունք | Ուրբաթ 16.03.2012

Posted in 1in.am, Հոդվածներ, Նոր հրապարակումներ, Քրեական գործ | Tagged , , , , , | Leave a comment

Բաց նամակ ՀՀ Գլխավոր դատախազին

ՀՀ Գլխավոր Դատախազ
պարոն Ա. Հովսեփյանին

 Մեծարգո պարոն Դատախազ
Դիմում եմ Ձեզ` որպես ՀՀ-ում արդար դատավարության իրականացման երաշխավորի:

Որդիս` Ստեփան Հովակիմյանը, արդեն երկու տարի է գտնվում է կալանքի տակ: Նա  մեղադրվում է իր ընկերոջ` Վահրամ Քերոբյանի հետ միասին «Մոսկվա» կինոթատրոնում 2010թ. հունվարի 10-ին կատարված գողությունը կազմակերպելու ու իրականացնելու մեջ: Քրեական գործը գտնվում է Կենտրոն և Նորք Մարաշ դատարանում (դատավոր Մխիթար Պապոյան):

Գողությունը կատարվել է 2010 թվականի հունվարի 10-ին, իսկ քրեական գործը հարուցվել է փետրվարի 6-ին։ Այս ընթացքում որդիս երկու անգամ, առանց պատշաճ ծանուցման, տարվել է ոստիկանության Կենտրոնի բաժին, ենթարկվել խոշտանգումների: Բերման ենթարկելու մասին որևէ  արձանագրություն չի կազմվել: Երրորդ անգամ՝ արդեն փետրվարի 6-ին, զրուցելու պատրվակով նա կանչվել է քաղաքային վարչություն, 7 ժամ շարունակ ենթարկվել ֆիզիկական և հոգեբանական խոշտանգումների: Չի ապահովվել փաստաբանի ներկայություն, չեն ներկայացվել նրա` որպես կասկածյալի իրավունքները, հնարավորություն չի տրվել տեղյակ պահել ընտանիքի անդամներին: Բռնի մեթոդներով կորզված ինքնախոստովանական ցուցմունքը միակ ապացույցն է, որն այսօր քրեական գործի հիմքում է: Միայն այդ ցուցմունքի հիման վրա ձերբակալվել է նաև նրա ընկերը` Վ. Քերոբյանը:

Ոստիկանության ապօրինի գործողությունների, խոշտանգումների վերաբերյալ որդիս` Ս. Հովակիմյանը և պաշտպան Տ. Սաֆարյանը դիմել են գործին առընչվող բոլոր ատյաններին` նախաքննությունը վարող քննիչին, կալանքի որոշումը կայացնող դատավորին, դատավարությունը իրականացնող դատավորներին, դատախազությանը, հատուկ քննչական ծառայությանը: Մեկ տարի անց, ԵԽ Մարդու իրավունքների հանձնակատար Թոմաս Համմերբերգին դիմելուց հետո, պատկան մարմինները արձագանքեցին խոշտանգումների և ապօրինի գործողությունների վերաբերյալ հայտարարություններին` լսելով սակայն միայն ոստիկանների միակողմանի բացատրությունները` ապօրինությունները արդարացնելու ակնհայտ միտումով:

Հարգարժան պարոն Գլխավոր Դատախազ, տվյալ դեպքում ակնհայտորեն խախտվել են արդար դատաքննության և իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոցի իրավունքները: Հավատցնում եմ Ձեզ, որ քր.գործում առկա են բազմաթիվ փաստեր, որոնք վկայում են ոստիկանների ապօրինի գործողությունների և հնարավոր խոշտանգումների մասին, սակայն մեր կողմից ներկայացված փաստերը հաշվի չեն առնվում:

Գործը կազմելիս քննիչը առաջնորդվել է  ոչ թե անմեղության կանխավարկածով, այլ` գողությունը այս տղաների կողմից կատարված լինելու ենթադրությամբ: Քրեական գործի բոլոր դրվագները թերի են և փաստերով չհիմնավորված, վերլուծությունները անհամոզիչ են և, ակնհայտորեն, կառուցված են մեղադրանքը «անցկացնելու» միտումով: Այս պատճառով էլ, դատարանին ներկայացրել ենք և ցանկություն ունենք ներկայացնելու գործի հանգամանքները պարզող մի շարք միջնորդություններ: Դատավարությունը անհարկի ձգձգվում է, որի հետևանքով խախտվում է ողջամիտ ժամկետում գործի հրապարակային քննության իրավունքը: Արդեն երկու տարի է որդիս կալանավորված է: Կայացել է 55 դատական նիստ, և պարզ չէ, թե դեռ որքան կշարունակվի: Ակնհայտ է` ոչ մի բացատրություն չի կարող արդարացնել այս փոքրիկ գործի` երկու տարուց ավել ձգձգվելու հանգամանքը:

Խոշտանգումների միջոցով ինքնախոստովանական ցուցմունք կորզելը, առանց հիմնավորումներ հրապարակելու կասկածյալների նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելը, ոստիկանության ապօրինությունների վերաբերյալ մեր ներկայացրած փաստերը ՀՔԾ-ի կողմից անտեսելը, դատավարության ժամկետների անտրամաբանական ձգձգվելը և մի շարք այլ հանգամանքներ փաստում են արդարացի դատավարության իրավունքի խախտումները:

Միայն հիշեցնեմ` այս գործի առընչությամբ դեռ անցած տարի Ձեզ են դիմել հանրապետության ճանաչված մտավորականներ ու հասարակական գործիչներ, համատեղ հայտարարություն են տարածել Մարդու իրավունքների միջազգային ֆեդերացիան և Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտը:

Հարգարժան պարոն Գլխավոր Դատախազ, Ձեզ ուղված նամակ-դիմումս չեմ ուզում ծանրացնել մանրամասներով: Քրեական այս գործը հասարակական հնչեղություն է ստացել և լայնորեն քննարկվել է մամուլում: Հրապարակումներին կարող եք ծանոթանալ այստեղ` https://stepanhovakimyan.wordpress.com: Անհրաժեշտության դեպքում քր. գործում առկա թերությունների և բացթողումների, ինչպես նաև խոշտանգումների վերաբերյալ պատրաստ ենք ներկայացնել բազմաթիվ այլ մանրամասներ:

Դիմում եմ Ձեզ ակնկալիքով, որ Ձեր անմիջական միջամտությամբ

  • կփոխվի Ս. Հովակիմյանի խափանման միջոցը` կալանավորումը կփոխարինվի գրավով,
  • անթույլատրելի կճանաչվեն բռնության և ճնշումների միջոցով ստացված ապացույցները,
  • կապահովվի արդար դատաքննության իրավունքի իրականացումը,
  • կկատարվի խոշտանգումների վերաբերյալ հայտարարությունների լիարժեք քննություն:

Կից Ձեզ եմ ուղարկում նաև Մարդու իրավունքների միջազգային ֆեդերացիայի և Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտի համատեղ հայտարարությունը:

ՀՀ քաղաքացի`                                                                            Բենիամին Հովակիմյան

Հրապարակվել է «Առավոտ» օրաթերթում 06.03.2012թ.
Նույն օրը հրապարակել են նաև հետևյալ լրատվամիջոցները`

ՀԳ. Նամակում հակիրճ արձանագրված ոստիկանների կատարած ապօրինությունների ու խոշտանգումների մանրամասներին կարող եք ծանոթանալ սույն բլոգի հետևյալ էջում`

Posted in Հետաքրքիրները, Հոդվածներ, Նամակներ, Առավել հետաքրքիրները, Առավոտ օրաթերթ | Tagged , , , , , , , , , | Leave a comment

FIDH and the Civil Society Institute Demand Fair Trial

FIDH

FIDH and the Civil Society Institute Demand Fair Trial in the Stepan Hovakimyan and Vahrma Qerobyan Case
Paris – Yerevan, 22 February, 2012.

Two years have passed since Stepan Hovakimyan was charged on 6 February 2010 with organizing and committing theft at the “Moskva” cinema house on 10 January 2010.

On 6 February 2010, Hovakimyan was charged with violations of Article 177(3)(1) of the Criminal Code of the Republic of Armenia and detained after spending 72 hours in police custody. To this day Hovakimyan and Kerobyan (also later arrested) remain in detention at Nubarashen penitentiary institution. Their trials continue to be unduly delayed and no independent and fair investigation has yet been conducted. Despite two years to further corroborate the charges in his case, the principal evidence against Hovakimyan remains a confession statement obtained by police using duress and psychological violence on 6 February 2010.

Hovakimyan had already attended Yerevan police station on 11 and 14 January 2010, where he remained in custody for over 10 hours and was allegedly subjected to violent treatment, before being released without confessing.

On 6 February 2010 Stepan Hovakimyan again attended Yerevan police department where he was subjected to torture and inhumane and degrading treatment. In the course of this treatment Hovakimyan was beaten on the head, undressed, had his shoes removed and the soles of his feet beaten with a rubber baton until he confessed to theft. He claims to have been invited to the Yerevan police department on that occasion without a proper summons and before any complaint had been lodged by the victim or criminal proceedings instituted. Only after signing the confession statement was S. Hovakimyan permitted to inform his relatives of his custody, and given access to a lawyer for the first time.

Having been implicated in conniving in the theft in S. Hovakimyan’s confession statement, V. Kerobyan was arrested on 12 March 2010. He remains detained and charged with theft to date.

Hovakimyan’s complaint concerning torture on 6 February 2010, lodged with the Special Investigation Service (SIS), proved unsuccessful. SIS decided not to institute criminal proceedings against those responsible, relying instead on the police officers’ explanations of events and declining to investigate the torture allegations further. This decision was appealed in the Court of General Jurisdiction of the Kentron and Nork-Marash districts, but rejected on 2 August 2011. A subsequent appeal to the Court of Appeals culminated in the first instance judgment being upheld on 26 December 2011 – a ruling is currently lodged for appeal before the Court of Cassation. An admissibility decision on this latest appeal is currently pending.

FIDH and the Civil Society Institute call upon the Armenian authorities to:

  • – Immediately release S.Hovakimyan and V. Kerobyan on bail;
  • – Ensure both accused receive a fair trial within a reasonable time, including by confirming the inadmissibility of evidence obtained by coercion;
  • – Conduct an independent, effective and thorough investigation into the torture allegations to identify the perpetrators and bring them to justice;
  • – Fully conform with the provisions of the European Convention on Human Rights, as well as the European Convention on the Prevention of Torture and the UN Convention against Torture and other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment. These texts impose a clear obligation on Armenia to investigate and prosecute allegations of torture and stop the practice of using confessions obtained under duress to prosecute suspects.

Source: www.hra.am

Սույն հայտարարությունը հրապարակվել է նաև FIDH պաշտոնական կայքում:

Posted in hra.am, Միջնորդություններ, Նամակներ, Քրեական գործ | Tagged , , , , , , , , | 1 Comment

FIDH-Ը ԵՒ ՔՀԻ–Ն ՊԱՀԱՆՋՈՒՄ ԵՆ ԱՐԴԱՐ ԴԱՏԱՔՆՆՈՒԹՅՈՒՆ ԵՒ ԱՆԿԱԽ ՔՆՆՈՒԹՅՈՒՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՆԵԼ

Մարդու իրավունքների միջազգային ֆեդերացիան և Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտը պահանջում են արդար դատաքննություն և անկախ քննություն իրականացնել Ստեփան Հովակիմյանի և Վահրամ Քերոբյանի գործով 
Փարիզ – Երևան, 22 փետրվարի, 2012
– Երկու տարի է անցել Ստեփան Հովակիմյանին 2010 թ. փետրվարի 6-ին Մոսկվա կինոթատրոնում 2010 թ. հունվարի 10-ին գողություն կազմակերպելու և իրականացնելու համար մեղադրանք առաջադրելուց հետո:

2010 թ. փետրվարի 6-ին Հովակիմյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: 72 ժամ ձերբակալությունից հետո նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը: Մինչ օրս Հովակիմյանը և Քերոբյանը, ում նույնպես հետագայում կալանավորել են, պահվում են Նուբարաշեն ՔԿՀ-ում: Նրանց դատաքննությունն անհիմն ձգձգվում է: Մինչ օրս չի իրականացվել անկախ և արդար քննություն: Չնայած երկու տարիների ընթացքում մեղադրանքն այլ ապացույցներով հիմնավորելու փորձերին, Հովակիմյանի դեմ հիմնական ապացույցը մնում է ոստիկանությունում 2010 թ. փետրվարի 6-ին ճնշման և հոգեբանական բռնության հետևանքով նրանից ստացված ինքնախոստովանական ցուցմունքը։

2010 թ. հունվարի 11-ին և 14-ին Հովակիմյանը ներկայացել էր ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ պահվել է 10 ժամ և, ըստ Հովակիմյանի, ենթարկվել է բռնության, այնուհետև՝ ազատ է արձակվել առանց խոստովանելու:

2010 թ. փետրվարի 6-ին Ստեփան Հովակիմյանը կրկին ներկայացել է Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ նրան ենթարկել են խոշտանգումների, անմարդկային և արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի: Մասնավորապես, ենթարկել են ծեծի, փորձել են հանել նրա շորերը և անարգանքի ենթարկել, հանել են կոշիկները, ռետինե մահակներով հարվածել են ոտքերի տակ, հարվածել են գլխին։ Հարվածել են այնքան ժամանակ, մինչև վերջինս համաձայնել է տալ պահանջվող խոստովանությունը։ Հովակիմյանը պնդում է, որ նրան ոստիկանություն են հրավիրել առանց պատշաճ ծանուցման’ մինչև տուժողի հայտարարությունը ստանալը և քրեական գործի հարուցումը: Ս. Հովակիմյանին թույլ են տվել տեղեկացնել հարազատներին իր ձերբակալության մասին և պաշտպան հրավիրել միայն նրա ինքնախոստովանական ցուցմունքը ստանալուց հետո:

Հիմնվելով Ս. Հովակիմյանից կորզված ցուցմունքների վրա, Վ. Քերոբյանը կալանավորվել է 2010 թ. մարտի 12-ին. Ներկայումս նա կալանավորված է և մեղադրվում է գողություն իրականացնելու համար:

Հատուկ քննչական ծառայություն ներկայացված 2010 թ. փետրվարի 6-ին տեղի ունեցած խոշտանգումների վերաբերյալ Հովակիմյանի բողոքին ընթացք չի տրվել: ՀՔԾ որոշել է գործ չհարուցել, հիմնվելով այդ առիթով ոստիկանության ծառայողների տված բացատրությունների վրա և մերժել է հետագա քննություն իրականացնել խոշտանգումների հայտարարության վերաբերյալ: Այդ որոշումը բողոքարկվել է Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում և մերժվել է 2011 թ. օգոստոսի 2-ին: Այնուհետև Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը բողոքարկվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեկան դատարան, սակայն դատարանը անփոփոխ է թողել այդ որոշումը: Վերաքննիչ դատարանի որոշումը բողոքարկվել է ՀՀ վճռաբեկ դատարան։ Վերջինս որոշում դեռ չի կայացրել բողոքը վարույթ ընդունելու վերաբերյալ։

Մարդու իրավունքների միջազգային ֆեդերացիան և Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտը կոչ են անում ՀՀ իշխանություններին.

  • Անհապաղ ազատ արձակել Ս. Հովակիմյանին և Վ. Քերոբյանին՝ կալանավորումը փոխարինելով գրավով.
  • Ապահովել մեղադրյալի ողջամիտ ժամկետում արդար դատաքննության իրավունքի իրականացումը՝ անթույլատրելի ճանաչելով բռնության և ճնշումների միջոցով ստացված ապացույցները.
  • Կատարել խոշտանգումների հայտարարությունների անկախ, արդյունավետ և լիարժեք քննություն’ մեղավորներին հայտնաբերելու և արդարադատության առջև կանգնեցնելու նպատակով.
  • Հարգել Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի, Խոշտանգումների կանխարգելման եվրոպական կոնվենցիայի և Խոշտանգումների և դաժան, անմարդկային և արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի դեմ ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի դրույթների պահանջները: Կոնվենցիաները հստակ պարտավորեցնում են Հայաստանին քննություն իրականացնել խոշտանգումների հայտարարությունների վերաբերյալ և արդարադատության առջև կանգնեցնել մեղավորներին, ինչպես նաև դադարեցնել ճնշումների միջոցով ստացված ցուցմունքների հիման վրա կասկածյալներին մեղադրանք առաջադրելու արատավոր պրակտիկան։
Աղբյուրը՝ www.hra.am

Սույն հայտարարությունը հրապարակվել է նաև FIDH պաշտոնական կայքում:

Լրացումներ
Այս հայտարարությանը անդրադարձել եմ մասնավորրապես հետևյալ լրատվամիջոցները`

Posted in hra.am, Քրեական գործ, Առավել հետաքրքիրները | Tagged , , , , , , , | 7 Comments

Ստեփան Հովակիմյանի գործով Վճռաբեկի դիրքորոշումն անհայտ է | 1in.am

Ստորև ներկայաված հոդվածը հրատարակվել է  1-ին Լրատվական կայքում: Շնորհակալություն անծանոթ հեղինակին:

«Մոսկվա» կինոթատրոնի դրամարկղից ավելի քան 5 մլն դրամ և 10 հազար ՌԴ ռուբլի գողանալու համար մեղադրվող, մինչ օրս անազատության մեջ գտնվող երիտասարդների գործով վերաքննիչ դատարանի որոշումը, ինչպես «Առաջին լրատվական»-ն արդեն հայտնել էր, բողոքարկվել է Վճռաբեկ դատարան, սակայն թեև մինչև փետրվարի 15-ը պետք է պարզ դառնար Վճռաբեկը վարույթ կընդունի ներկայացված բողոքը, թե՞ ոչ, մեկամսյա ժամկետը լրացել է, իսկ Վճռաբեկից Ստեփան Հովակիմյանի պաշտպան Տիգրան Սաֆարյանը դեռ պատասխան չի ստացել: Փաստաբան Տիգրան Սաֆարյանը մեզ հետ զրույցում նշեց, որ Վճռաբեկի «պրակտիկան» է այդպիսին, պատասխանը հնարավոր է մինչև ամսվա վերջ ստացվի:

Հիշեցնենք, որ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, մոտ 1,5 տարի քննելով 29-ամյա Ստեփան Հովակիմյանի և նրա ընկերոջ` 25-ամյա Վահրամ Քերոբյանի գործը, այդպես էլ հաշվի չառավ մեղադրվող Ստեփան Հովակիմյանի` քրեական գործի նախաքննության սկզբնական պահից հայտնած այն տեղեկությունները, որ իր կողմից ոստիկանությունում տրված բացատրությունն ու ինքնախոստովանական ցուցմունքը իրենից կորզվել են բռնությունների միջոցով: Բավական մեծ հասարակական հնչեղություն ձեռք բերած գործն այդպես էլ ընթացավ նախանշված ձևով, և «Մոսկվա» կինոթատրոնի դրամարկղից ավելի քան 5 մլն դրամ և 10 հազար ՌԴ ռուբլի գողանալու համար մեղադրվող երիտասարդներն մինչ օրս անազատության մեջ են: Ստեփան Հովակիմյանն արդեն երկու տարի պայքարում է, որ համապատասխան մարմինները պատշաճ ուշադրություն դարձնեն իր նկատմամբ կիրառված ապօրինությունների և բռնությունների վերաբերյալ պնդումներին, սակայն ապարդյուն: Վերաքննիչ դատարանում այդպես էլ չհաստատվեց, որ Ստեփանից ինքնախոստովանական ցուցմունք է կորզվել խոշտանգման արդյունքում:

Ի դեպ, այս գործով դատարանների կաշկանդվածության վերաբերյալ այսօր Ստեփան Հովակիմյանի հայրը` Բենիամին Հովակիմյանը դիմել է ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանին, իսկ դիմումում մասնավորապես նշվում է. «Արդեն երկու տարի է որդիս կալանավորված է: Կայացել է 55 դատական նիստ, և պարզ չէ, թե դեռ որքան կշարունակվի: Ակնհայտ է, որ այս անցած երկու տարիների ընթացքում ոստիկանությունը, դատախազությունը և հատուկ քննչական ծառայությունները դատարանում չեն կարողացել փաստերով ապացուցել որդուս և նրա ընկերոջ մեղավոր լինելը: Նախաքննությունը կատարվել է ոչ ամբողջական և ոստիկանության ունեցած նախնական վարկածը «անցկացնելու» միտումով: Գործի մեջ առկա գրեթե բոլոր դրվագները թերի են և հակասություններով լի: Ակնհայտորեն խախտվել են անձի պաշտպանության իրավունքը և օրենսդրության մի շարք հիմնարար պահանջներ: Հատուկ քննչական ծառայությունը, դատախազությունը և ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունը ամեն ինչ անում են իրենց գործընկերներին արդարացնելու համար: Ոստիկանության ապօրինի գործողությունների ու խոշտանգումների փաստերը հաստատող մեր կողմից ներկայացված ապացույցները պարզապես չեն քննարկվում: Արդյունքում դատավարությունն անհիմն ձգձգվում է՝ գերազանցելով ողջամիտ բոլոր ժամկետները: Ձեզ դիմելու պատճառը հենց այս փաստն է: Այսօր դատարանը կաշկանդված է որոշում կայացնելու հարցում»:

Posted in 1in.am, Հոդվածներ, Նոր հրապարակումներ, Քրեական գործ | Tagged , , , , , , , | Leave a comment

ՀՀ դատարանները նորից ստիպում են դիմել Եվրոպական դատարան | hra.am


ՀՀ դատարանները նորից ստիպում են դիմել Եվրոպական դատարան

փաստաբան  Տիգրան Սաֆարյան

Ստեփան Հովակիմյանի նկատմամբ ոստիկանների կիրառած բռնությունների վերաբերյալ հաղորդման հիման վրա քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին Հատուկ քննչական ծառայության որոշման դեմ բերված վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ քրեական դատարանը՝ դատավոր Ա.Հովհաննիսյանի նախագահությամբ, որոշում է կայացրել բողոքը մերժելու մասին, դրանով իսկ դատախազության և ընդհանուր իրավասության դատարանի պես գտնելով, որ որոշումը ճիշտ է կայացված՝ օրինական է և հիմնավոր:

Հատուկ քննչական ծառայությունը, կրկնելով ՀՀ ոստիկանության Ներքին անվտանգության գործելաոճը, բավարարվել է միայն Ս.Հովակիմյանի մատնանշած ոստիկաններից բացատրություններ վերցնելով, որոնք էլ «թարսի պես» չեն խոստովանել իրենց կողմից նրան երեք անգամ ապօրինի ոստիկանություն տանելու, ժամեր շարունակ նրան ազատությունից ապօրինի զրկելու, այդ ընթացքում նրա նկատմամբ ֆիզիկական և հոգեբանական բռնություն կիրառելու փաստը, այլ ուղղակի հայտնել են, թե նման բան իրականում չի եղել, իսկ Ս.Հովակիմյանը ստում է:

Պաշտպանական կողմի ներկայացրած բողոքի «մեխը» կայանում էր նրանում, որ կայացնելով քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին որոշում, այսինքն՝ ըստ էության, հրաժարվելով կատարել նախաքննություն, Հատուկ քննչական ծառայությունն ինքն իրեն սահմանափակել է միայն բացատրություններ վերցնելու հնարավորությամբ: Մինչդեռ միայն հարուցված քրեական գործի պարագայում կարող են կատարվել առերես հարցաքննություններ և այլ քննչկան գործողություններ, իսկ բացատրություններ տալիս որևէ անձ, այդ թվում՝ ոստիկանները, կաշկանդված չեն միայն ճիշտը հայտնելու պարտականությամբ և որևէ պատասխանատվություն նախատեսված չէ բացատրություն տալուց ստելու համար:

Խնդիրը կայանում է նրանում, որ Ս.Հովակիմյանի հայտնած տեղեկությունների և ոստիկանների հայտնած տեղեկությունների միջև կան էական և անհամատեղելի հակասություններ, որոնք պարզաբանելու ողղությամբ որևէ գործնական քայլ չի կատարվել: Ուղղակի Ս.Հովակիմյանի հայտնածը գնահատվել է որպես սուտ, իսկ ոստիկաններինը՝ ճիշտ: ՀՔԾ-ն հավանաբար ղեկավարվել է “Սովետական միլիցիան դեմ է ծեծին” երգիծական դարձվածի նորացված տարբերակով:

Սակայն ՀՔԾ-ն ոչ միայն հրաժարվել է նախաքննություն կատարելուց, այլև բացատրություններ չի վերցրել նույնիսկ Ս.Հովակիմյանի ու նրա պաշտպանի վկայակոչած բազմաթիվ անձանցից, որոնք հաստատում էին Ս.Հովակիմյանի հայտնած տեղեկությունները:

Հատկանշական է, որ Ս.Հովակիմյանի հայտնած տեղեկությունները հաստատող անձանց հարցման ենթարկելու վերաբերյալ արձանագրությունները, ինչպես նաև այս ընթացքում պաշտպանական կողմի ձեռք բերած բոլորովին այլ քրեական գործով անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունը (որով հաստատվում է Ս.Հովակիմյանի երկու ընկերներին նույնպես ոստիկանություն տանելու և այնտեղ պահելու հանգամանքը) ներկայացվել են Վերաքննիչ դատարան: Դատարանը նույնիսկ իր որոշմամբ լսել է այդ անձանցից երկուսի բացատրությունները, որոնք հաստատել են Ս.Հովակիմյանի նկատմամբ բռնություններ կիրառելու փաստը: Մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանական մասի համաձայն, դատարան չի ներկայացվել որևէ փաստական տվյալ, որը կվկայեր հանցագործություն կատարված լինելու մասին:

Վատ վերաբերմունքի մասին հայտարարությունների քննության վերաբերյալ Եվրոպական դատարանի նախադեպային որոշումներով ձևավորված պրակտիկան ուղղակի Հատուկ քննչական ծառայությանը պարտադրում են, որպեսզի բողոքի քննությունն իրականացվի անաչառ և անկողմնակալ կերպով, որից հետևում է, որ Ս.Հովակիմյանի և ոստիկանների հայտնած տեղեկությունների գնահատման պրոցեսում անհանդուրժելի է երկակի ստանդարտների կիրառումը: Եթե Ս.Հովակիմյանն իբր նպատակ ունի խուսափել քրեական պատասխանատվությունից’ հերքելով «խոստովանական» բացատրությունն ու ցուցմունքը, ապա ոստիկաններն իրենց հերթին կանգնած են խոշտանգման համար քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու վտանգի առաջ, հետևաբար նրանց հայտնած տեղեկություններին նույնպես պետք է ցուցաբերվեր քննադատական մոտեցում:

Բացի այդ, Եվրոպական դատարանի պրակտիկայի համաձայն, վատ վերաբերմունքի մասին բողոքների քննությունը պետք է իրականացվի մանրակրկիտ կերպով: Մինչդեռ Ս.Հովակիմյանի նկատմամբ բռնություններ կիրառելու օրվանից անցել է արդեն երկու տարի, սակայն համապատասխան մարմիններն ուղղակի հրաժարվում են կատարել օրենքով և միջազգային պայմանագրերով իրենց վրա դրված պարտականությունները, անգամ: Ոստիկանության Ներքին անվտանգության վարչությունը և Հատուկ քննչական ծառայությունը որևէ միջոց չձեռնարկելով հնարավոր բռնությունների մասին տվյալների տիրապետող անձանց հայտնաբերելու և հարցաքննելու ուղղությամբ, նույնիսկ չեն լսել պաշտպանական կողմի ջանքերով պարզված և նրանց ներկայացված անձանց:

ՀՀ իրավասու մարմինների նման գործելաոճը միանշանակ հանգեցնում է Եվրոպական կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի խախտման’ առնվազն դատավարական առումով:

Ներկայումս Վերաքննիչ դատարանի որոշումը բողոքարկվել է Վճռաբեկ դատարան և սա հիանալի հնարավորություն է ու յուրահատուկ թեստ Վճռաբեկ դատարանի համար, թե որքանով է այն հետևողական իր իսկ նախադեպային որոշումների կիրառումն ապահովելու հարցում և արդյոք Ա.Գզոյանի վերաբերյալ գործով որոշումը, որը նույնպես նվիրված էր վատ վերաբերմունքի մասին բողոքի անարդյունավետ քննության խնդիրներին, կայացվել է «միայն անկեղծ» մղումներից ելնելով, թե այդ գործով եղել են միայն սահմանափակ թվով անձանց հայտնի այլ «նրբություններ»:

15.02.2012
Աղբյուրը՝  www.hra.am

Posted in hra.am, Հոդվածներ, Նոր հրապարակումներ | Tagged , , , , , , , , | Leave a comment

Բաց նամակ ՀՀ Նախագահ Ս. Սարգսյանին

Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ
Պարոն Ս. Սարգսյանին,

Մեծարգո պարոն Նախագահ
Քրեական գործը, որի վրա ուզում եմ հրավիրել Ձեր ուշադրությունը, վերաբերում է իմ որդուն: Կարծում եմ, որ նրա հետ կատարվածը տիպական է և ի ցույց է դնում մեր դատաիրավական համակարգում առկա թերությունները:

Որդիս` Ստեփան Հովակիմյանը, արդեն երկու տարի է գտնվում է կալանքի տակ: Նա  մեղադրվում է իր ընկերոջ` Վահրամ Քերոբյանի հետ միասին «Մոսկվա» կինոթատրոնում 2010թ. հունվարի 10-ին կատարված գողությունը կազմակերպելու ու իրականացնելու մեջ: Քրեական գործը գտնվում է Կենտրոն և Նորք Մարաշ դատարանում (դատավոր Մխիթար Պապոյան):

Գողությունը կատարվել է 2010 թվականի հունվարի 10-ին, իսկ քրեական գործը հարուցվել է փետրվարի 6-ին։ Այս ընթացքում որդիս երկու անգամ, առանց պատշաճ ծանուցման, տարվել է ոստիկանության Կենտրոնի բաժին, ենթարկվել խոշտանգումների. փորձել են կորզել ցուցմունք իր և իր ընկերների դեմ, սակայն նա նման ցուցմունքներ չի տվել: Բերման ենթարկելու մասին որևէ  արձանագրություն չի կազմվել: Երրորդ անգամ՝ արդեն փետրվարի 6-ին, զրուցելու պատրվակով Ս. Հովակիմյանը կանչվել է քաղաքային վարչություն: 7 ժամ շարունակ նա ենթարկվել է ֆիզիկական և հոգեբանական խոշտանգումների, չի ապահովվել փաստաբանի ներկայություն, չեն ներկայացվել նրա` որպես կասկածյալի իրավունքները, հնարավորություն չի տրվել տեղյակ պահել ընտանիքի անդամներին: Բռնի մեթոդներով կորզված ինքնախոստովանական ցուցմունքը միակ ապացույցն է, որն այսօր քրեական գործի հիմքում է: Միայն այդ ցուցմունքի հիման վրա ձերբակալվել է նաև նրա ընկերը` Վ.Քերոբյանը:

Հետագայում ոստիկանության ապօրինի գործողությունների, խոշտանգումների վերաբերյալ որդիս` Ս.Հովակիմյանը և պաշտպան Տիգրան Սաֆարյանը դիմել են գործին առընչվող բոլոր ատյաններին` գործը վարող քննիչին, դատախազությանը, դատարանին, հատուկ քննչական ծառայությանը: Սակայն անարդյունք:

Միայն հիշեցնեմ` առանձին նամակով Ձեզ դիմել են նաև հանրապետության ճանաչված մտավորականներ ու հասարակական գործիչներ: (Տես. Մտավորականների նամակը ՀՀ Նախագահին ) Մինչդեռ արդեն երկու տարի է որդիս կալանավորված է: Կայացել է 55 դատական նիստ, և պարզ չէ, թե դեռ որքան կշարունակվի: Ակնհայտ է, որ այս անցած երկու տարիների ընթացքում Ոստիկանությունը, Դատախազությունը և Հատուկ քննչական ծառայությունները դատարանում չեն կարողացել փաստերով ապացուցել որդուս և նրա ընկերոջ մեղավոր լինելը: Նախաքննությունը կատարվել է ոչ ամբողջական և ոստիկանության ունեցած նախնական վարկածը «անցկացնելու» միտումով: Գործի մեջ առկա գրեթե բոլոր դրվագները թերի են և հակասություններով լի: Ակնհայտորեն խախտվել են անձի պաշտպանության իրավունքը և օրենսդրության մի շարք հիմնարար պահանջներ: Հատուկ քննչական ծառայությունը, դատախազությունը և ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունը ամեն ինչ անում են իրենց գործընկերներին արդարացնելու համար: Ոստիկանության ապօրինի գործողությունների ու խոշտանգումների փաստերը հաստատող մեր կողմից ներկայացված ապացույցները պարզապես չեն քննարկվում: Արդյունքում դատավարությունն անհիմն ձգձգվում է, գերազանցելով ողջամիտ բոլոր ժամկետները: Ձեզ դիմելու պատճառը հենց այս փաստն է: Այսօր դատարանը կաշկանդված է որոշում կայացնելու հարցում: Երկու տարի կալանավորված անձին արդարացնելը նշանակում է բացասական գնահատական տալ իրավական համակարգի երեք օղակների աշխատանքին և հակադրվել այդ ազդեցիկ կառույցներին: Մեր դատաիրավական համակարգին ծանոթ շատ փորձագետների կարծիքով սա բավական տիպական երևույթ է` «խորամանկ» մի քայլ, որին կուլ գնալով դատարանները ստիպված են լինում մեղադրական որոշումներ կայացնել, զուտ այն պատճառով, որ քննվող գործը վաղուց արդեն դուրս է եկել ողջամիտ ժամկետներից:

Ակնկալում եմ  Ձեր հատուկ ուշադրությունն այս ու դատական համանման գործերի նկատմամբ: Որովհետև նմանատիպ գործերն են հասարակական անվստահություն ծնում մեր դատաիրավական համակարգի նկատմամբ:

Պարոն նախագահ, Ձեզ ուղված նամակ-դիմումս չեմ ուզում ծանրացնել մանրամասներով: Քրեական այս գործը հասարակական հնչեղություն է ստացել և լայնորեն քննարկվել է մամուլում: Հրապարակումներին կարող եք ծանոթանալ այստեղ` stepanhovakimyan.wordpress.com:

ՀՀ քաղաքացի`    Բենիամին Հովակիմյան
Հեռ. 010 36 71 93, 093 65 44 95
e-mail : bhovakimyan@gmail.com

Այս բաց նամակը հրապարակվել է 168 ժամ օրաթերթում 2012թ. փետրվարի 16-ին:

Նույն օրը հրապարակել են նաև հետևյալ լրատվամիջոցները`

Posted in 168 ժամ օրաթերթ, Հոդվածներ, Նամակներ, Առավել հետաքրքիրները | Tagged , , , , , , , , , , , | 1 Comment

Մտավորականների նամակը ՀՀ Նախագահին

ՀՀ Նախագահ Ս. Սարգսյանին,
ՀՀ արդարադատության նախարար Հ. Թովմասյանին,
ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա. Հովսեփյանին,

Մեծարգո պարոն Նախագահ
Ավելի քան մեկ տարի է, մենք մտահոգ ենք մեր մտավորական ընկերներից մեկի` Բենիամին Հովակիմյանի որդու` Ստեփան Հովակիմյանի հետ կատարված դեպքի կապակցությամբ: Դեպքն առանձնահատուկ է. տեղի է ունեցել բռնություն, քաղաքացու հիմնարար իրավունքների ու արժանապատվության կոպիտ ոտնահարում, դատաիրավական համակարգի կամայական գործունեություն: Մեր կարծիքով այսպիսի դեպքերը խարխլում են մեր պետության հիմերը, որի ապագան Ստեփանի նման երիտասարդներն են:  Միչդեռ հենց դատաիրավական համակարգի բարեփոխումներն են, որ անմիջականորեն կարող են վերականգնել խարխլված սոցիալական վստահությունը և կարծում ենք, որ կոնկրետ անձին վերաբերող կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնելիս է հնարավոր բարձրացնել հասարակական վստահությունը դատական իշխանության, և ընդհանրապես պետական իշխանության նկատմամբ:

Ստեփան Հովակիմյանը մեղադրվում է իր ընկերոջ` Վահրամ Քերոբյանի հետ միասին Երևանի «Մոսկվա» կինոթատրոնում 2010թ. հուվարի 10-ին կատարված գողությունը կազմակերպելու և իրականացնելու մեջ:  Քրեական գործի հիմքում դրված միակ ապացույցը Ստեփան Հովակիմյանի «ինքնախոստովանական» բացատրությունը և ցուցմունքն է, որոնք կորզվել է խոշտանգումների և բռնությունների միջոցով: Հանցանքը հաստատող որևէ այլ ապացույց չկա:

Ստեփան Հովակիմյանի փաստաբանը պարզել է մանրամասներ, որոնք վկայում են այն մասին, որ բացատրությունը և ցուցմունքը կորզվել են ոստիկանությունում տեղի ունեցած մի շարք իրավախախտումների արդյունքում: Սակայն չնայած բազմաթիվ ահազանգերին, դրանց մինչ օրս պատկան մարմինների կողմից համարժեք գնահատականներ չեն տրվել:

Գործում առկա են տարակուսանք հարուցող բազմաթիվ դրվագներ: Ահա դրանցից մի քանի առավել ցայտունները`

  • անհասկանալի պայմաններում անհետացել են շուրջ երկու ժամ ընդհանուր տևողությամբ տեսախցիկներով նկարահանված տեսաերիզները, որոնց փոխարեն գործում հայտնվել են մեկ րոպեից քիչ ավել տևողությամբ մոնտաժված հատվածներ,
  • «Մոսկվա» կինոթատրոնի հեռախոսազանգերը կանխամտածված ստուգվել են այլ օրվա կտրվածքով` նպատակ ունենալով թաքցնել որոշակի տեղեկություններ և շեղել քննության բնականոն ընթացքը, մասնավորապես` թաքցնելու ոստիկանությանը գողության վերաբերյալ հայտնելու և նույն օրը ոստիկանների ժամանելու փաստը,
  • հանցագործության կատարման մեջ մեղադրվող Ստեփան Հովակիմյանը գողության կատարման ժամանակ եղել է իր ընկերներից մեկի հետ, սակայն քննությունն իրականացնող մարմինները հրաժարվում են նրան որպես վկա հարցաքննելուց,
  •  «ինքնախոստովանական» ցուցմունքում նշված փաստերը քննիչի կողմից հատուկ չեն ստուգվել, որպեսզի չարձանագրվի դրանց սուտ լինելը:

Գործի ընթացքին հետևում է մամուլը, քննարկումներ են ծավալվում սոցիալական ցանցերում, շուրջ կես տարի ի, ինչ գործում է Stepanhovakimyan.wordpress.com կայքը, որտեղ ներկայացված են գործի մանրամասները:

Երիտասարդն արդեն մեկ տարի երեք ամիս կալանավայրում է պահվում: Կարծում ենք դատական պրոցեսը գերազանցում է հնարավոր ողջամիտ ժամկետները:

Մենք հետևում ենք դատավարության ընթացքին: Ակնկալում ենք, որ նաև Ձեր հատուկ ուշադրության արդյունքում դատարանը համարժեք գնահատական կտա ամբաստանյալ Ս. Հովակիմյանի` խոշտանգման և ոստիկանության ապօրինի գործողությունների փաստերին և կկայացնի արդար դատավճիռ:

Կարեն Ջանիբեկյան` ՀՀ ժողովրդական արտիստ,
Տիգրան Մանսուրյան` ՀՀ ժողովրդական արտիստ, ՀՀ պետական մրցանակի դափնեկիր, Կոմպոզիտոր,
Հենրիկ Էդոյան` ՀՀ պետական մրցանակի դափնեկիր,
ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ,
Ստեփան Ռոստոմյան` Կոմպոզիտոր, Արվեստի վաստակավոր գործիչ, պրոֆեսոր,
Էդուրդ Թոփչյան`  Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբի Գեղարվեստական ղեկավար, Գլխավոր դիրիժոր,  ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ,
Հարություն Խաչատրյան` Հայաստանի վաստակավոր արտիստ, կինոռեժիսյոր
Արարատ Սարգսյան`  Հայաստանի վաստակավոր նկարիչ, ՀՆՄ անդամ, գեղանկարիչ,
Էլմա Պարսամյան` ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, աստղաֆիզիկոս,
Հայկ Հարությունյան` ՀՀ ԳԱԱ Բյուրականի աստղադիտարանի տնօրեն,
Հրաչյա Թամրազյան` Մատենադարանի տնօրեն, Բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր,
Գագիկ Բաղդասարյան` Արտակարգ և լիազոր դեսպան, Դոցենտ,
Լևոն Անանյան` ՀՀ ԳՄ նախագահ,
Ստեփան Սուքիասյան` Կոմպոզիտոր,
Երևանի կոնսերվատորիայի պրոռեկտոր, պրոֆեսոր,
Հակոբ Մովսես` Բանաստեղծ, թարգմանիչ,
Սամվել Սևադա`  գեղանկարիչ, Հայաստանի նկարիչների միության անդամ, Թեքեյան և Ամերիկյան «Ոսկե Հրեշտակ» մրցանակների դափնեկիր,
Տեր Կյուրեղ քահանա Տալյան,
Արտակ Ոսկանյան` ՀԳՄ և ՀԺՄ անդամ, Արվեստի «Անահիտ» հրատարակչության տնօրեն,
Սամվել Գասպարյան` «Արեգ» հրատարակչության տնօրեն,
Վաչագան Սարգսյան` ՀԳՄ անդամ,
Մանվել Սարգսյան` քաղաքագետ, ՌԱՀՀԿ տնօրեն:
Posted in Նամակներ, Առավել հետաքրքիրները | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 Comment

Մամուլի հրապարակումների վերաբերյալ

Ստեփան Հովակիմյանի քր. գործի վերաբերյալ մամուլում եղել են 70-ից ավել հրապարակումներ: Դրանք հիմնականում արտացոլված բլոգում` https://stepanhovakimyan.wordpress.com:

  1. Հետք օրաթերթ, 2 հրապարակումներ, http://hetq.am/arm/articles/5782/kinomoskvayi-goxutyan-scenary-kplvi.html
  2. Lragir.am, 20-ից ավելի հրապարակումներ, առաջին հոդվածը 27.12.2010-ին:
    Մի քանի հղումներ`

    1. ԿԱՐԳԱԶԱՆՑ ԴԱՏԱՎՈՐ, ՀՈՇՈՏՈՂ ՔՆՆԻՉ http://www.lragir.am/armsrc/right42435.html3
    2. ԾԵԾԵԼՈՎ ՑՈՒՑՄՈՒՆՔ ԵՆ ԿՈՐԶԵԼ http://lragir.am/armsrc/right42435.html
  3. Հայկական ժամանակ, 2 հրապարակումներ
    1. Ինքնախոստովանացրել են http://www.armtimes.com/20222
    2. Ոստիկանական բեսպրեդել  http://www.armtimes.com/22858
  4. Մարդու Իրավունքները Հայաստանում, http://www.hra.am 20-ից ավելի հրապարակումներ, տես. http://hra.am/hy/tag/Hovakimyan
    Մի քանի հղումներ`

    1. Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտի կոչը ՀՀ իշխանություններին  http://hra.am/am/events/2011/05/17/statement
    2. Համոզված են, որ իրական մեղավորները գտնվում են ազատության մեջ  https://stepanhovakimyan.wordpress.com/2011/02/28/hra-am-0/
  5. 168 ժամ օրաթերթ, 2 հրապարակումներ
    1. Նորագույն դատավարություն https://stepanhovakimyan.wordpress.com/2011/05/05/168aragaloyan/
    2. Ինչպես է անարգում Ոստիկանությունը http://www.168.am/am/articles/26385
    3. Բաց նամակ ՀՀ Նախագահին 16 փետրվարի 2012թ.
  6. Առավոտ օրաթերթ, 3 հրապարակումներ
    Մի քանի հղումներ`

    1. Մեղքը հաստատող ապացույց չկա http://aravot.am/old/am/articles/rights/90931/view
  7. Голос Армении – http://www.golosarmenii.am/ru/20091/society/9085/
  8. Զրուցակից 1 հոդված տպված հայերեն և ռուսերեն`
    1. http://www.sobesednik.am/ru/social/1314-2011-11-05-11-28-16
    2. http://www.sobesednik.am/am/social/1314-2011-11-05-11-28-16
  9. Առաջին լրատվական, 1 հրապարակում
    Դատարանն այդպես էլ հաշվի չի առնում, որ ցուցմունքը կորզվել է բռնությամբ  http://1in.am/arm/armenia_right_58934.html

Այս գործին անդրադարձել են նաև www.azg.am, www.erkir.am, www.mardik.am, www.7or.am, www.aysor.am, www.a1plus.am   և այլ լրատվամիջոցներ:

Posted in Հոդվածներ, Նոր հրապարակումներ, Վերլուծություններ | Tagged , , , , , , , , , | Leave a comment

Դատարանն այդպես էլ հաշվի չի առնում, որ ցուցմունքը կորզվել է բռնությամբ | 1in.am Հայացք

Ստորև ներկայաված հոդվածը հրատարակվել է Հայացք օրաթերթում ս.թ. փետրվարի 4-ին և 1-ին Լրատվական կայքում: Ցավոք հեղինակը նշված չէր: Ամեն դեպքում խորին շնորհակալություններս լրագրողին սրտացավ վերաբերմունքի համար:

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, մոտ 1,5 տարի քննելով 29-ամյա Ստեփան Հովակիմյանի
և նրա ընկերոջ` 25-ամյա Վահրամ Քերոբյանի գործը, այդպես էլ հաշվի չառավ մեղադրվող Ստեփան Հովակիմյանի` քրեական գործի նախաքննության սկզբնական պահից հայտնած այն տեղեկությունները, որ իր կողմից ոստիկանությունում տրված բացատրությունն ու ինքնախոստովանական ցուցմունքը իրենից կորզվել են բռնությունների միջոցով:

Բավական մեծ հասարակական հնչեղություն ձեռք բերած գործն այդպես էլ ընթացավ նախանշված ձևով, և «Մոսկվա» կինոթատրոնի դրամարկղից ավելի քան 5 մլն դրամ և 10 հազար ՌԴ ռուբլի գողանալու համար մեղադրվող երիտասարդներն առայժմ անազատության մեջ են:

Հիշեցնենք, որ գողությունը կատարվել է 2010 թ. հունվարի 10-ին, մինչդեռ քրեական գործ հարուցվել է մոտ մեկ ամիս անց` փետրվարի 6-ին, երբ կինոթատրոնի տնօրինությունը պաշտոնապես ոստիկանությանը հայտնել է կատարվածի մասին: Հենց նույն օրը` փետրվարի 6-ին, Ստեփանին ձերբակալել են, իսկ որոշ ժամանակ անց` նաև նրա ընկերոջը` Վահրամին:

Ստեփան Հովակիմյանն արդեն երկու տարի պայքարում է, որ համապատասխան մարմինները պատշաճ ուշադրություն դարձնեն իր նկատմամբ կիրառված ապօրինությունների և բռնությունների վերաբերյալ պնդումներին, սակայն ապարդյուն:

Վերաքննիչ դատարանում այդպես էլ չհաստատվեց, որ Ստեփանից ինքնախոստովանական ցուցմունք է կորզվել խոշտանգման արդյունքում: Ստեփան Հովակիմյանի նկատմամբ ոստիկանների կիրառած բռնությունների վերաբերյալ հաղորդման հիման վրա քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին Հատուկ քննչական ծառայության որոշման դեմ բերված վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում վերաքննիչ քրեական դատարանը՝ դատավոր Ա. Հովհաննիսյանի նախագահությամբ, որոշում կայացրեց բողոքը մերժելու մասին, դրանով իսկ դատախազության և ընդհանուր իրավասության դատարանի պես համարելով, որ որոշումը ճիշտ է կայացված՝ օրինական է և հիմնավոր:

«Հատուկ քննչական ծառայությունը, կրկնելով ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության գործելաոճը, բավարարվել է միայն Ս. Հովակիմյանի մատնանշած ոստիկաններից բացատրություններ վերցնելով, որոնք էլ «թարսի պես» չեն խոստովանել իրենց կողմից նրան երեք անգամ ապօրինի ոստիկանություն տանելու, ժամեր շարունակ նրան ազատությունից ապօրինի զրկելու, այդ ընթացքում նրա նկատմամբ ֆիզիկական և հոգեբանական բռնություն կիրառելու փաստը, այլ ուղղակի հայտնել են, թե նման բան իրականում չի եղել, իսկ Ս. Հովակիմյանը ստում է»,- ասում է Ստեփան Հովակիմյանի պաշտպան Տիգրան Սաֆարյանը:

Պաշտպանական կողմի ներկայացրած բողոքի «մեխը», նրա խոսքով, այն է, որ կայացնելով քրեական գործի հարուցումը մերժելու որոշում, այսինքն՝ ըստ էության հրաժարվելով կատարել նախաքննություն, Հատուկ քննչական ծառայությունն ինքն իրեն սահմանափակել է միայն բացատրություններ վերցնելու հնարավորությամբ: Մինչդեռ միայն հարուցված քրեական գործի պարագայում կարող են կատարվել առերես հարցաքննություններ և այլ քննչական գործողություններ, իսկ բացատրություններ տալու ժամանակ որևէ անձ, այդ թվում՝ ոստիկանները, կաշկանդված չեն միայն ճիշտը հայտնելու պարտականությամբ և որևէ պատասխանատվություն նախատեսված չէ բացատրություն տալիս ստելու համար:

«Խնդիրը կայանում է նրանում, որ Ս. Հովակիմյանի հայտնած տեղեկությունների և ոստիկանների հայտնած տեղեկությունների միջև կան էական և անհամատեղելի հակասություններ, որոնք պարզաբանելու ողղությամբ որևէ գործնական քայլ չի կատարվել: Ուղղակի Ս. Հովակիմյանի հայտնածը գնահատվել է որպես սուտ, իսկ ոստիկաններինը՝ ճիշտ: ՀՔԾ-ն հավանաբար ղեկավարվել է «Սովետական միլիցիան դեմ է ծեծին» երգիծական դարձվածքի նորացված տարբերակով:

Սակայն ՀՔԾ-ն ոչ միայն հրաժարվել է նախաքննություն կատարելուց, այլև բացատրություններ չի վերցրել նույնիսկ Ս. Հովակիմյանի ու նրա պաշտպանի վկայակոչած բազմաթիվ անձանցից, որոնք հաստատում էին Ս. Հովակիմյանի հայտնած տեղեկությունները»,- ասում է Ստեփան Հովակիմյանի պաշտպանը:
Հատկանշական է, որ Ս. Հովակիմյանի հայտնած տեղեկությունները հաստատող անձանց հարցման ենթարկելու վերաբերյալ արձանագրությունները, ինչպես նաև այս ընթացքում պաշտպանական կողմի ձեռք բերած բոլորովին այլ քրեական գործով անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունը (որով հաստատվում է Ս. Հովակիմյանի երկու ընկերներին նույնպես ոստիկանություն տանելու և այնտեղ պահելու հանգամանքը) ներկայացվել են Վերաքննիչ դատարան: Դատարանը նույնիսկ իր որոշմամբ լսել է այդ անձանցից երկուսի բացատրությունները, որոնք հաստատել են Ս. Հովակիմյանի նկատմամբ բռնություններ կիրառելու փաստը: Մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանական մասի համաձայն` դատարան չի ներկայացվել որևէ փաստական տվյալ, որը կվկայեր հանցագործություն կատարված լինելու մասին:
Ներկայումս Վերաքննիչ դատարանի որոշումը բողոքարկվել է Վճռաբեկ դատարան, և, Ստեփան Հովակիմյանի պաշտպանի խոսքով, սա հիանալի հնարավորություն է ու յուրահատուկ թեստ Վճռաբեկ դատարանի համար, թե որքանով է այն հետևողական իր իսկ նախադեպային որոշումների կիրառումն ապահովելու հարցում:

Կընդունի՞ Վճռաբեկը վարույթ ներկայացված բողոքը, թե՞ ոչ` պարզ կդառնա մինչև փետրվարի 15-ը:

Posted in 1in.am, Հայացք օրաթերթ, Հոդվածներ, Նոր հրապարակումներ | Tagged , , , , , , , , , | Leave a comment

2011 in review

The WordPress.com stats helper monkeys prepared a 2011 annual report for this blog.
Այս կայքի վերաբերյալ WordPress.com-ը պատրաստել է տարեկան հաշվետվություն, հետաքրքիր է:
Մոտ 5,800 անգամ դիտել են այս կայքի հաղորդումները: Առավել հաճախ այցելել են հետևյալ էջերը`
1 Ստեփան Հովակիմյանի ցուցմունքը դատարանում 
ԵԽ մարդու իրավունքների հանձնակատար Թոմաս Համմերբերգին
Հաղորդում ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությանը
ՄԵՂՔԸ ՀԱՍՏԱՏՈՂ ԱՊԱՑՈՒՅՑ ՉԿԱ
Ինչպես է անարգում Ոստիկանությունը | 168 Ժամ

  • Here’s an excerpt:

    A New York City subway train holds 1,200 people. This blog was viewed about 5,800 times in 2011. If it were a NYC subway train, it would take about 5 trips to carry that many people.

    Click here to see the complete report.

Posted in Վերլուծություններ | Leave a comment

Սարգսյան. Հանրային վստահությունը չափելի է | Lragir.am

  Ներկայացնում եմ Սերժ Սարգսյանի 2011թ. դեկտեմբերի 22-ին հրավիրած դատաիրավական համակարգի խնդիրների նվիրված խորհրդակցության մամուլի հաղորդագրությունը ըստ Lragir.am կայքի: Այն անմիջականորեն վերաբերվում է Ստեփան Հովակիմյանի դեպքին: ՀՀ Նախագահը  կարևորել է ապօրինի որոշումների վերանայումը` վերականգնելով անձանց խախտված իրավունքները: Այդ պատճառով էլ որոշեցի հրապարակել կայքում: Հետաքրքիր է իմանալ, որքանով են իրականանալի հայտարարված տեսլականները:

Նախագահի մամուլի գրասենյակը տեղեկացնում է, որ Սերժ Սարգսյանն այսօր խորհրդակցություն է հրավիրել դատաիրավական համակարգի խնդիրների վերաբերյալ:

Խորհրդակցությանը մասնակցել են ՀՀ սահմանադրական դատարանի նախագահ Գագիկ Հարությունյանը, ՀՀ գլխավոր դատախազ Աղվան Հովսեփյանը, ՀՀ ԱԱԾ տնօրեն Գորիկ Հակոբյանը, ՀՀ ոստիկանության պետ Վլադիմիր Գասպարյանը, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախագահ Արման Մկրտումյանը, ՀՀ արդարադատության նախարար Հրայր Թովմասյանը, ՀՀ ԱԺ պետաիրավական հանձնաժողովի նախագահ Դավիթ Հարությունյանը:

Այսօրվա խորհրդակցությամբ եզրափակվում է ընթացիկ տարում դատաիրավական համակարգի խնդիրներին նվիրված հանդիպումների շարքը Հանրապետության ղեկավարի մոտ: Նախորդ քննարկումների ժամանակ խորհրդակցության մասնակիցներն անդրադարձել են նախաքննության որակին, դատախազական հսկողության արդյունավետությանը, ինչպես նաև դատարանների կողմից իրականացվող արդարադատությանը վերաբերող խնդիրներին:

«Բազմիցս և՛ ես, և՛ դուք նշել ենք, որ այս ոլորտում իրականացվող բարեփոխումները պետք է բարձրացնեն մեր հանրության վստահությունը համակարգի նկատմամբ: Կարծես, այստեղ մենք տարակարծություններ չենք ունեցել: Եվ ճանապարհն այն էր, որ մենք վեր հանեինք, վերացնեինք այն խնդիրները, որոնք կան, և որոնք խոչընդոտում են հանրության վստահության բարձրացմանը: Իսկ հանրային վստահությունը երևակայական բան չէ. այն չափելի է, հանգիստ կարելի է ուսումնասիրել և եզրակացությունների գալ:

Տրվել են հանձնարարականներ, ներկայացվել են առաջարկություններ, որոնց պատշաճ իրագործումը պետք է բարելավեր ձեր ղեկավարած կառույցների գործունեությունը, հենց դրանով հանդերձ բարձրացներ հանրային վստահությունը:

Ցավոք, պետք է նշեմ, որ արդյունքներն այսօրվա դրությամբ գոհացուցիչ չեն, և մենք չենք կարող արձանագրել լուրջ փոփոխություններ այս ոլորտում: Ընդ որում, այսպիսի գնահատական տալու համար հիմք են հանդիսացել ոչ միայն ձեր հաշվետվությունները, այլ նաև իմ հանձնարարականով իրականացված ուսումնասիրությունների արդյունքները»,- ասել է Սարգսյանը:

Նախագահի խոսքով, օրինակ, քրեական արդարադատության բնագավառում շատ հաճախ կարելի է հանդիպել ուղղակի ապօրինի որոշումների: Ընդ որում, նման երևույթների պատճառներն ավելի խորն են, քան միայն կոնկրետ խախտում թույլ տված պաշտոնատար անձի անբարեխղճությունը կամ անփութությունը: Առկա թերություններն ու խախտումներն ամբողջը միասին ուղղակի վարկաբեկում են քրեական արդարադատության բուն էությունը:

«Կան երևույթներ, որոնք խնդիրը դարձնում են համակարգային: Այստեղ է, որ մենք մտածելու շատ բան ունենք և եկող ժամանակաշրջանում լրջորեն պետք է զբաղվենք դրանցով: Այս առումով, կցանկանայի նաև լսել, թե Հայաստանի Հանրապետության իրավական և դատական բարեփոխումների 2012-2016թթ. միջոցառումների քառամյա ծրագիրն ինչպիսի՞ գործուն միջոցներ է նախատեսում ապագայում նման երևույթները կանխելու կամ դրանք բացառելու համար»,- ընդգծել է Սերժ Սարգսյանը:

Նա կարևորել է ապօրինի որոշումների վերանայումը` վերականգնելով անձանց խախտված իրավունքները:

Խորհրդակցության արդյունքում Սերժ Սարգսյանն առաջարկել է անօրինական որոշումներ կայացրած կամ հաստատած քննիչների, դատախազների, դատավորների նկատմամբ նախաձեռնել ծառայողական քննություն` նրանց կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելու հարցը լուծելու համար, իսկ քրեորեն պատժելի արարքի հատկանիշներ հայտնաբերելու դեպքում` համապատասխան նյութերն ուղարկել ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն: Սերժ Սարգսյանն ընդգծել է վարույթների իրականացման հարցում համապատասխան անձանց նկատմամբ միասնական և ոչ խտրական մոտեցման ապահովման կարևորությունը:

Հանրապետության ղեկավարն առաջարկել է դատաիրավական բարեփոխումների ծրագրի նախագծի կապակցությամբ նախաձեռնել խորհրդարանական լսումներ` նկատի առնելով ծրագրի կարևորությունը:

17:52:39 – 22/12/201
Posted in Հոդվածներ, Վերլուծություններ | Tagged , , , , | Leave a comment